T.C.
ÇALIŞMA VE SOSYAL
GÜVENLİK BAKANLIĞI
SOSYAL SİGORTALAR
KURUMU BAŞKANLIĞI
SİGORTA İŞLERİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ
Sigorta Primleri
Daire Başkanlığı
SAYI :
B.13.2.SSK.5.02.08.00.VII-031-229265
KONU : 5458 sayılı Kanuna göre
borçların 28.03.2006
yeniden yapılandırılması.
GENELGE
16-368 EK
I- GENEL AÇIKLAMALAR
Bilindiği gibi, 04.03.2006 tarih,
26098 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5458
sayılı Kanunun 1’inci maddesinde,
“17.7.1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa göre takip
edilen, mülga 7.12.2004 tarihli ve 5272 sayılı Belediye Kanununun geçici 7’nci
maddesi ile 3.7.2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun geçici 5’inci
maddesine istinaden Sosyal Sigortalar
Kurumuna olan borçları için Hazine Müsteşarlığı bünyesinde oluşturulan uzlaşma
komisyonuna başvuranlar hariç olmak üzere, kamu sektörü işverenlerinin en son
14.4.2005 tarihine; özel sektör işverenlerinin ise en son 31.3.2005 tarihine
kadar ilgili mevzuatına göre ödemeleri gerektiği halde, bu Kanunda belirtilen
başvuru süresinin sonuna kadar tahakkuk etmiş ve ödenmemiş olan sigorta primi,
sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortası primi, idarî para cezası,
sosyal yardım zammı borçları ve 31.3.2005 tarihi ve öncesinde biten özel bina
inşaatı ve ihale konusu işlerden dolayı yeterli işçilik bildiriminde
bulunmadığı anlaşılan veya yine bu tarihten önce bitmiş olan söz konusu işlerle
ilgili olarak, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 30 gün içinde bu
konuda müracaat edilmesi üzerine Sosyal Sigortalar Kurumunca yapılacak ön
değerlendirme, araştırma veya tespit sonucunda yeterli işçilik bildiriminde
bulunmadığı anlaşılan işverenlerin, fark işçilik tutarı üzerinden hesaplanacak
borçları ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 85’inci maddesine göre prim
ödeyen isteğe bağlı sigortalıların 1.5.2003 tarihinden 31.3.2005 tarihine kadar
isteğe bağlı sigortalılıklarının devam ettiği süre içerisindeki prim borçları
ile 506 sayılı Kanunun 86’ncı maddesine göre topluluk sigortasına tâbi
olanların 31.3.2005 tarihine kadar olan malûllük, yaşlılık ve ölüm
sigortalarına ait prim borçları; bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
iki ay içerisinde Kuruma yazılı olarak başvurmak şartıyla, bu madde ve 3’üncü
madde hükümlerine göre yeniden yapılandırılır.
Yukarıda belirtilen işveren ve sigortalıların;
a) Borç aslı tutarlarının 100.000 Yeni Türk Lirası (YTL) ve altında
olması halinde, bu borç asıllarına, ödeme süresinin bitiminden itibaren
31.12.1998 tarihine kadar uygulanan oranlara göre gecikme zammı hesaplanmak;
1.1.1999 tarihinden 31.12.2004 tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu
tarafından açıklanan toptan eşya fiyat endeksi (TEFE) aylık değişim oranı;
1.1.2005 tarihinden yeniden
yapılandırma başvurusunun yapıldığı
tarihten önceki ayın sonuna kadar ise Türkiye İstatistik Kurumu tarafından
açıklanan üretici fiyat endeksi (ÜFE) aylık değişim oranı uygulanmak suretiyle,
yapılandırmaya esas borç hesaplanır.
b) Borç aslı tutarlarının 100.000 YTL’nin üstünde olması halinde ise, ödeme süresinin
bitiminden yeniden yapılandırma başvurusunun yapıldığı tarihten önceki ayın
sonuna kadar, yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre gecikme zammı hesaplanmak
suretiyle borç tutarı tespit edilir ve bu tutardan;
1- Bilanço esasına göre defter tutan işverenlerin bu Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihe kadar vermiş oldukları en son gelir veya kurumlar vergisi
beyannamesi eki bilançosu esas alınarak, “(Dönen Varlıklar-Stoklar)/Kısa Vadeli
Yabancı Kaynaklar” işlemi sonucunda bulunacak oran 0.50 ve altında olduğu
takdirde bu durum borçlu açısından “çok zor durum” hali kabul edilerek; söz
konusu oran 0.50-0.40 arasında
ise % 10’u; 0.39-0.30 arasında ise %
20’si; 0.29 ve altında ise % 30’u,
2- (1) numaralı alt bentte belirtilenler dışında kalan işverenler
tarafından 31.12.2004 tarihi itibariyle
beyan edilecek mali durum bildirimi esas alınarak, “(Kasa+Banka+Kısa Vadeli
Alacaklar)/Kısa Vadeli Borçlar” işlemi sonucunda bulunacak oran 0.30 ve altında
olduğu takdirde bu durum borçlu açısından “çok zor durum” hali kabul edilerek,
söz konusu oran 0.30-0.20 arasında ise %10’u; 0.19-0.10 arasında ise % 20’si;
0.09 ve altında ise % 30’u,
3- (1) ve (2) numaralı alt bentlerde sayılan işverenlerden, 1.1.2005
tarihinden önce vergi mükellefiyeti sona eren veya haklarında iflas kararı
verilenler için % 30’u,
terkin edilerek, yapılandırmaya esas olan borç hesaplanır. Ancak, bu
şekilde hesaplanan borç her halükârda bu maddenin ikinci fıkrasının (a) bendine
göre hesaplanacak borç miktarından aşağı olamaz. (1) ve (2) numaralı alt
bentlerdeki oranların hesaplanmasında yüzdelik ayırımdan sonraki rakamlar
dikkate alınmaz. (1) ve (2) numaralı alt
bentlere göre beyan edilen bilgilerin doğruluğu Sosyal Sigortalar Kurumu
ve/veya Maliye Bakanlığı denetim elemanlarınca kontrol edilebilir. Beyan edilen
bilgilerin doğru olmadığının anlaşılması halinde, işverenler bu Kanun
hükümlerinden yararlanma hakkını kaybederler ve haklarında 26.9.2004 tarihli ve
5237 sayılı Türk Ceza Kanununun ilgili hükümlerine göre işlem yapılır.
Bu maddede belirtilen oranları hesaplama konusunda 1.6.1989
tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre ruhsat almış meslek
mensuplarına görev verilebilir. Görevlendirilen meslek mensupları, yaptıkları
hesaplamaların defter, kayıt ve belgelere uygun olmasından sorumludurlar.”
Aynı Kanunun ortak hükümleri içeren 3’üncü maddesinde de,
“Borçların yeniden yapılandırılmasında; bu Kanunun
yürürlüğe girdiği tarih itibariyle aylık bazda borcun ağırlıklı yaşı ve miktarına
göre taksitlendirme süresine esas olan yöntemi
tespit etmeye, yapılandırılan borcun peşin veya altmış aya kadar eşit
taksitler halinde ödenmesine, ilk taksit ödeme süresini belirlemeye, başvuru
süresini bir aya kadar uzatmaya, “çok zor durum” halinin uygulanmasına ilişkin
hususlar ile diğer usûl ve esasları belirlemeye Sosyal Sigortalar Kurumu ve
Bağ-Kur Yönetim Kurulları yetkilidir.
Yeniden yapılandırılan borcun tamamının veya bir kısmının
taksitle ödenmek istenilmesi halinde, taksitlendirilen toplam borca; oniki
aylık sürede ödenirse yıllık % 4, oniki ayı aşan ancak yirmidört ayı aşmayan
sürede ödenirse yıllık % 5 ve yirmidört ayı aşan sürede ödenirse yıllık % 6
oranında taksitlendirme farkı hesaplanarak ilave edilir ve taksit süresine
bölünmek suretiyle aylık taksit tutarı bulunur. Başlangıçta taksitle ödeme yolu
seçilip daha sonra taksitlendirilen borcun kalan kısmının peşin ödenmek
istenilmesi halinde, uygulanan taksitlendirme farkının kalan aylara isabet eden
kısmı indirilerek bakiye borç miktarı tahsil olunur. Bu Kanuna göre yeniden
yapılandırılmış olan borcun tamamının, yeniden yapılandırma için bu Kanunda
öngörülen başvuru süresinin sona erdiği tarihi takip eden ayın sonuna kadar
ödenmesi halinde, borç peşin ödenmiş sayılır.
Başvurusu kabul edilip borçları yeniden yapılandırılanlar;
borç türü bazında taksitlendirilmiş
borçlarıyla ilgili ödeme yükümlülüklerini bir takvim yılında üç defadan fazla
veya taksitlendirme süresi içinde tahakkuk edecek aynı mahiyetteki carî ay
borçlarıyla ilgili ödeme yükümlülüklerini bir takvim yılında üç defadan fazla
yerine getirmemeleri halinde, yeniden yapılandırma hakkını kaybederler ve
ödedikleri tutarlar Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur’un ilgili mevzuatı
uyarınca borçlarına mahsup edilir. Taksit veya carî aya ilişkin ödeme
yükümlülüklerinin eksik yerine getirilmiş olması halinde, ödeme yükümlülüğü
ihlal edilmiş sayılır.
Üçüncü fıkraya göre bir takvim yılında ödenmeyen ya da
eksik ödenen taksit tutarlarının taksitlendirme süresi aşılmamak kaydıyla en
geç izleyen takvim yılının sonuna kadar; ödenmeyen ya da eksik ödenen kısmın
son takside ait olması halinde ise, bu tutarın son taksidi izleyen ayın sonuna
kadar ödenmeyen kısım ile birlikte, gecikilen her ay için Hazine
Müsteşarlığınca açıklanacak bir önceki aya ait YTL cinsinden iskontolu ihraç
edilen Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faiz oranına 1 puan
eklenmek suretiyle bulunacak faiz oranının bileşik bazda uygulanması sonucunda hesaplanacak
faiz miktarının ödenmesi halinde bu
Kanunun yeniden yapılandırma hükümlerinden yararlanılır. Üçüncü fıkraya göre
taksitlendirme süresi içinde ödenmeyen ya da eksik ödenen aynı mahiyetteki cari ay prim ve diğer
borçları ise, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur mevzuatına göre gecikme zammı
hesaplanarak tahsil edilir.
Bu Kanunun 1’inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi
kapsamında borçları yeniden yapılandırılanlarca, taksitlendirme süresinde
beyanları üzerine tahakkuk eden; yıllık gelir ya da kurumlar vergisinin
süresinde veya vade tarihlerinin rastladığı yılı takip eden yılın sonuna kadar
tamamen ödenmemesi, katma değer
vergisinde bir takvim yılında üç defadan fazla kanunî ödeme süresinde
veya vade tarihlerinin rastladığı yılı takip eden yılın sonuna kadar ödeme yükümlülüklerinin
yerine getirilmemesi, bu vergi türleri için ikmalen, re’sen veya idarece
yapılan tarhiyatlardan, taksitlendirme süresince kesinleşenlerin ise kanunî süresinde veya
kesinleşme tarihlerinin bulunduğu yılı takip eden yılın sonuna kadar ödenmemiş
olması ya da bu borçların 21.7.1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48’inci maddesine göre taksitlendirilmemesi
hallerinde, bu hususlar işverenin bağlı olduğu vergi dairelerince Sosyal
Sigortalar Kurumuna bildirilir. Bu durumda, borçlular bu Kanunun yeniden
yapılandırma hükümlerinden yararlanma hakkını kaybederler ve ödedikleri
tutarlar Sosyal Sigortalar Kurumunun ilgili mevzuatı uyarınca borçlarına mahsup
edilir.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 6183 sayılı Kanunun 48’inci
maddesine göre veya 29.7.2003 tarihli ve 4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu
Kanununun geçici 1’inci maddesinin (K) fıkrası uyarınca ya da 1479 sayılı Esnaf
ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun geçici 19’uncu maddesi uyarınca
borçlarını taksitlendirerek, ilgili kanunlardaki taksitlendirme şartlarına
uygun olarak ödemekte olanlar, kalan borç tutarları için başvuru süresi içinde
talep etmeleri halinde, yeniden yapılandırma hükümlerinden yararlanabilirler.
Bu takdirde, daha önce yapılmış olan tecil ve taksitlendirme işlemi bozularak
taksitlendirme şartlarına uygun olarak daha önce ödenmiş olan taksit tutarları,
ilgili kurumların mevzuatına göre mahsup edildikten sonra kalan borçlar
vadesinde ödenmemiş alacak kabul edilir.
Yeniden yapılandırılan borçlar için yapılan ödemeler; yanlış veya
yersiz alınan tutarlar hariç, iade ve mahsup edilmez. Yeniden yapılandırma
nedeniyle bu Kanunun yürürlük tarihinden önce tahsil edilmiş tutarların iadesi
veya mahsubu yapılmaz. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce tatbik
edilmiş olan hacizler ile alınan teminatlar, yapılan ödemeler nispetinde
kaldırılır ve buna isabet eden teminatlar iade edilir.
Bu Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuran borçluların, kapsama
giren borçları dolayısıyla Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur’a yaptıkları
itirazlardan ve yargı nezdinde sürdürdükleri davalardan feragat etmeleri ve
ihtilaf yaratmamaları şarttır.”
Hükümleri yer
almıştır.
Öte yandan, Kanunun
3’üncü maddesinin birinci fıkrasına istinaden, uygulamaya ilişkin usul ve
esaslar Kurumumuz Yönetim Kurulunun 15.03.2006 tarihli, VIII/95 sayılı Kararı
ile belirlenmiştir.
Gerek Kanun
hükümleri, gerekse Yönetim Kurulu kararı ile belirlenen usul ve esaslara göre
kapsama giren borçların yeniden yapılandırılmasına ilişkin yürütülecek işlemler
aşağıda açıklanmıştır.
II- BORÇLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASI
2.1- Kapsama Giren Borçlular:
Kanunun 1’inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca;
a) Özel sektör
işverenleri,
b) Resmi sektör işverenleri (Kamu kurum ve
kuruluşları ile KİT’ler dahil),
c) 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun
Geçici 3’üncü maddesi uyarınca Hazine Müsteşarlığı bünyesinde oluşturulan
Uzlaşma Komisyonu ile anlaşarak uzlaşması kesinleşenler hariç olmak üzere büyükşehir
belediyeleri ile bunlara bağlı kuruluşlar ve sermayesinin % 50’sinden fazlası
büyükşehir belediyelerine ait şirketler,
d) Mülga 5272 sayılı Kanunun Geçici 7’nci ve
5393 sayılı Belediye Kanununun Geçici
5’inci maddelerine istinaden Kurumumuza olan borçlarından dolayı Hazine
Müsteşarlığı bünyesinde kurulan Uzlaşma Komisyonuna başvuran belediyeler,
bunlara bağlı kuruluşlar ve şirketler hariç olmak üzere, belediyeler ile
bunlara bağlı kuruluşlar ve sermayesinin % 50’sinden fazlası belediyelere ait
şirketler,
Kapsama
girmektedir.
Yukarıdaki açıklamalardan
da anlaşılacağı üzere;
- Hazine Müsteşarlığı bünyesinde oluşturulan
Uzlaşma Komisyonuna başvurmayan ya da başvurduğu halde anılan komisyonla
anlaşma sağlayamayan büyükşehir belediyeleri ile bunlara bağlı
kuruluşlar ve sermayesinin % 50’sinden
fazlası büyükşehir belediyelerine ait şirketler,
- Uzlaşma
Komisyonuna hiç başvurmamış olan belediyeler
ile bunlara bağlı kuruluşlar ve sermayesinin % 50’sinden fazlası belediyelere
ait şirketler,
Başvuruda bulunmaları
halinde, yeniden yapılandırma hükümlerinden yararlanabileceklerdir.
Hazine Müsteşarlığı
bünyesinde oluşturulan Uzlaşma Komisyonuna başvurarak 31.12.2005 tarihine kadar
olan süre içinde anılan komisyon ile anlaşma
sağladığı kesinleşen büyükşehir belediyeleri ile bunlara bağlı kuruluşlar
ve sermayesinin % 50’sinden fazlası büyükşehir belediyelerine ait şirketler,
yeniden yapılandırma hükümlerinden
yararlanamayacaklardır.
5458 sayılı Kanunda,
Hazine Müsteşarlığı bünyesinde kurulan Uzlaşma Komisyonuna başvuran
belediyeler, bunlara bağlı kuruluşlar ve şirketler hariç tutulduğundan,
bunların Uzlaşma Komisyonu ile anlaşıp anlaşmadıklarının bir önemi
bulunmadığından, Uzlaşma Komisyonuna
başvurduğu halde anlaşma sağlayamayanlar yeniden yapılandırma hükümlerinden
yararlanamayacaklardır.
Hazine Müsteşarlığı
bünyesinde kurulan Uzlaşma Komisyonuna başvuran belediyeler, bunlara bağlı
kuruluşlar ve şirketler ile Uzlaşma Komisyonuna başvurarak 31.12.2005 tarihi
itibariyle anlaşma sağladıkları kesinleşen büyükşehir belediyeleri ile bunlara
bağlı kuruluşlar ve sermayesinin % 50’sinden fazlası büyükşehir belediyelerine
ait şirketlerin isimleri Kurumumuz İntranet sayfasında yayınlanmış olup,
yeniden yapılandırma hükümlerinden yararlanamayacak olan bu kuruluşların, Ünitelerimize
başvuruda bulunmaları halinde, buradan gerekli kontrol yapılacaktır.
2.2- Kapsama Giren Borç Türleri:
Kanunun 1’inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca,
a) Sigorta primi,
b) Sosyal güvenlik destek primi,
c) İşsizlik sigortası primi,
d) İdari para cezası,
e) Özel bina inşaatı ve ihale
konusu işlerde fark işçilik tutarı üzerinden hesaplanan borçlar,
f) Sosyal yardım zammı borçları,
g) 506 sayılı Kanunun 86’ncı
maddesi hükümlerine göre topluluk sigortasına tabi avukatlar ve noterlerin
malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası
kollarına ait prim borçları,
h) 506 sayılı Kanunun 85’inci
maddesi hükümlerine göre prim ödeyen isteğe bağlı sigortalıların,
sigortalılıklarının devam ettiği süre içindeki prim borçları,
Yeniden yapılandırma kapsamına
girmektedir.
Buna karşılık, resmi ve özel sektör işverenlerinin,
tasarrufa teşvik kesintisi ve katkı payları, konut edindirme yardımı, eğitime
katkı payı, özel işlem vergisi, damga vergisi, kira borçları ve bunların
ferileri ve icra masrafları gibi borçları ile tarım sigortası prim borçları
yeniden yapılandırma kapsamı dışındadır.
2.3- Borcun Dönemi:
a) Sigorta Primi, Sosyal Güvenlik Destek Primi ve İşsizlik Sigortası
Primi Yönünden:
Kurumumuza özel sektör
işverenlerince en son 31.03.2005 tarihine kadar, resmi sektör işverenlerince
ise 14.04.2005 tarihine kadar ödenmesi
gerektiği halde, Kanunda belirtilen başvuru süresinin sonuna kadar tahakkuk
etmiş ve ödenmemiş olan sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi,
işsizlik sigortası primi ve bunlara bağlı gecikme zammı borçları kapsama
girmektedir.
Buna göre; özel sektör
işverenlerinin 2005/Şubat ayı ve daha önceki aylara, resmi sektör
işverenlerinin ise 15.02.2005-14.03.2005 dönemi ve daha önceki dönemlere ait
prim belgelerinden kaynaklanan sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi,
işsizlik sigortası primi ve bunlara bağlı gecikme zammı borçları yeniden
yapılandırılacaktır.
Öte yandan, özel sektör işverenlerinin 2005/Şubat ve önceki aylara, resmi sektör
işverenlerinin ise 15.02.2005-14.03.2005 dönemi ve önceki dönemlere ilişkin
olmak üzere, 5458 sayılı Kanunda öngörülen başvuru süresinin sonuna
(31.05.2006) kadar denetim elamanlarının raporlarına, hizmet tespit ilamlarına,
toplu iş sözleşmelerine, kamu kuruluşları tarafından düzenlenen belge veya
alınan bilgilere ya da Kurumun re’sen yaptığı işlemlere istinaden tahakkuk
edecek borçlar da yeniden yapılandırma kapsamında değerlendirilecektir.
b) İdari Para Cezası Yönünden:
Kanunun 1’inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca, kamu sektörü işverenlerinin en son 14.4.2005 tarihine; özel
sektör işverenlerinin ise en son 31.3.2005 tarihine kadar ilgili mevzuatına göre ödemeleri
gerektiği halde, ödenmemiş olan idari para cezası borçları kapsama
alınmıştır.
Buna göre, 506 sayılı Kanunun
140’ıncı maddesinde resmi veya özel sektör işyeri ayırımı yapılmaksızın idari
para cezalarının ilgililere tebliğ edilmekle tahakkuk edeceği ve tebliğ
tarihinden itibaren de onbeş gün içinde ödeneceği, ödenmemesi halinde onaltıncı
günden başlanarak gecikme zammı alınacağı öngörüldüğünden, resmi ve özel sektör
işverenlerine 16.03.2005 tarihine (bu tarih dahil) kadar tebliğ edildiği halde
onbeş günlük süre içinde ödenmemiş olan idari para cezaları yeniden
yapılandırılacaktır.
c) Özel Bina İnşaatı ve İhale Konusu İşlerin Fark İşçilik Tutarı
Üzerinden Hesaplanan Borçları Yönünden:
31.3.2005 ve öncesinde biten özel
bina inşaatı ve ihale konusu işlerden dolayı yeterli işçilik bildiriminde
bulunmadığı anlaşılan veya yine bu tarihten önce bitmiş olan söz konusu işlerle
ilgili olarak, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 30 gün içinde bu
konuda başvuruda bulunulması üzerine, Kurumca yapılacak ön değerlendirme,
araştırma veya tespit sonucunda yeterli işçilik bildiriminde bulunmadığı
anlaşılan işverenlerin, fark işçilik tutarı üzerinden hesaplanacak borçları
kapsama girmektedir.
2.4- Başvuru Süresi ve Şekli:
Kanun kapsamına giren borçlarını
yeniden yapılandırmak isteyen borçluların, işyerlerinin işlem gördüğü Sigorta
İl/Sigorta Müdürlüklerine, 5458 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 01.04.2006 tarihinden itibaren iki ay içerisinde (en
son 31.05.2006 tarihi mesai saati bitimine kadar) örneği ekli (Ek:1)
Borçların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Başvuru Formu ile başvurmaları
gerekmektedir.
Borçlarını yeniden yapılandırmak
isteyenler, başvuru formuna Kurumumuzun www.ssk.gov.tr
adresinden ulaşabilecekleri gibi, Sigorta İl/Sigorta Müdürlüklerimizce fotokopi
yoluyla çoğaltılmış olan başvuru formlarını da kullanabileceklerdir.
Birden fazla Sigorta İl/Sigorta Müdürlüğünde tescilli işyeri olan ve
bu işyerlerinin borçlarını yeniden yapılandırmak isteyenler, başvurularını
işyerlerinin işlem gördüğü Sigorta İl/Sigorta Müdürlüklerine ayrı ayrı
yapacaklardır.
İşverenlerin, aynı Sigorta
İl/Sigorta Müdürlüğünde birden fazla tescilli işyerinin olması ve bu
işyerlerinin borçlarını yeniden yapılandırmak istemeleri halinde, her bir
işyeri için ayrı ayrı başvuruda bulunabilecekleri gibi, tek bir başvuru formuna
bütün işyeri sicil numaralarını eksiksiz olarak yazmak suretiyle de başvurabileceklerdir.
Sigorta İl/Sigorta Müdürlüklerine
gerek elden verilen, gerekse posta yoluyla gelen tüm başvuru formlarına Evrak Servisleri
tarafından aynı gün içinde gelen evrak tarih ve numarası verilerek, ilgili
servislere ivedilikle dağıtımı yapılacaktır. Şayet başvuru formuna birden fazla işyeri numarası yazılmış ise,
başvuru formları işyeri sayısı kadar fotokopi ile çoğaltılarak ilgili
servislere verilecektir.
Borçlarını yeniden yapılandırma
talebinde bulunan ve taksitle ödeme yolunu seçenlerin ilk taksit ödemelerini başvuruda bulundukları ayın sonuna kadar
yapmaları gerektiğinden, Sigorta İl/Sigorta Müdürlüklerince başvuru
taleplerinin aynı gün içinde değerlendirilmesi ve ödeme planlarının
hazırlanmasında yoğunluğa bağlı olarak gecikmeler olabileceğinden, borçlarını yeniden yapılandırmak
isteyenlerin herhangi bir sıkıntı ile karşılaşmamaları için başvurularını (ay
sonlarına bırakmayarak) 1-25 tarihleri arasında yapmaya özen göstermeleri
gerekmektedir.
Kanunun Resmi Gazete’de yayımlandığı 04.03.2006 tarihinden 31.03.2006
tarihine kadar yapılmış olan başvuruların, Kanunun yürürlüğe girdiği tarih olan
01.04.2006 tarihinde yapıldığı kabul edilerek (gecikme zammı/TEFE/ÜFE hesabı
2005/Mart ayı sonu itibariyle) işlem yapılacaktır. Ancak, bunlardan Ek: 1’deki başvuru
formunun tamamlatılması sağlanacaktır.
Kurumumuzda birden fazla tescilli
işyeri olan işverenler, tüm işyerleri için yeniden yapılandırma hükümlerinden
yararlanabilecekleri gibi, sadece talep ettikleri işyerlerinden dolayı da Kanun
hükmünden yararlanabileceklerdir.
Borçlarını yeniden yapılandırmak
isteyenlerin başvurularını posta yolu ile yapmaları halinde, taahhütlü, iadeli
taahhütlü veya APS yolu seçilmişse, başvuru
formunun postaya veriliş tarihi, adi posta yolu seçilmiş ise, Kurum kayıtlarına intikal tarihi
başvuru tarihi olarak kabul edilecektir. Posta yoluyla Sigorta İl/Sigorta
Müdürlüklerine intikal eden başvuru formu ve zarfların üzerine mutlaka gelen
evrak tarih ve numarası kaydedilecek ve bu formlar zarfları ile birlikte işyeri
dosyasında muhafaza edilecektir.
Başvuruların adi posta yolu ile
yapılması ve Kurum kayıtlarına son başvuru tarihi geçtikten sonra intikal
etmesi halinde, yeniden yapılandırma başvurusu yapılmamış sayılacağından,
borçluların herhangi bir mağduriyetle karşılaşmamaları için bu hususa dikkat
etmeleri gerekmektedir.
Öte yandan, bürokratik işlemlerin en aza indirilerek, yeniden yapılandırma
işlemlerinin daha hızlı sonuçlandırılabilmesi ve ilgili memur tarafından
yeniden yapılandırma başvurusunda bulunulan işyeri dosyası ile ilgili gerekli
hazırlık işlemlerinin yapılabilmesi için,
e-bildirge uygulaması kapsamında Kurumumuzdan şifre almış işverenlerin, bu
işyerlerine ait borçları ile ilgili yeniden yapılandırma ön hazırlık
taleplerini internet ortamında yapmaları mümkün bulunmaktadır.
Ancak, Kanunun 1’inci maddesi
uyarınca yeniden yapılandırma başvurularının yazılı olarak Kuruma yapılması şart olduğundan, internet ortamında
yeniden yapılandırma ön hazırlık talebinde bulunanlar, her halükarda işyerlerinin bağlı olduğu Sigorta İl/Sigorta
Müdürlüklerine Kanunda öngörülen başvurusu süresi içinde yazılı olarak
başvuracaklardır. Bu nedenle, internet ortamında yeniden yapılandırma ön
hazırlık talebinde bulunduğu halde, yazılı başvuruda bulunmayan işverenler,
yeniden yapılandırma hükümlerinden yararlandırılmayacaktır.
İnternetten yeniden yapılandırma
ön hazırlık talebinde bulunan işverenlerin borçlarının hesaplanmasında (gecikme
zammı/TEFE/ÜFE hesabı) ve ilk taksit ödeme süresinin belirlenmesinde, ön
hazırlık talebinde bulunulan tarih değil, bu işverenlerin Sigorta İl/Sigorta
Müdürlüklerine yazılı olarak başvurdukları tarih esas alınacaktır.
Örneğin,
(A) işvereni, internetten yeniden yapılandırma ön hazırlık talebini 20.04.2006
tarihinde göndermiş olmasına rağmen, yazılı başvurusunu 03.05.2006 tarihinde
yapmış ise, yeniden yapılandırmaya esas borcun hesaplanmasında ve ilk taksit
ödeme süresinin belirlenmesinde yazılı başvurunun yapıldığı 03.05.2006 tarihi
esas alınacaktır.
2.5- Kanun Kapsamına Giren Borcun Hesaplanması:
Söz konusu Kanunda, yeniden
yapılandırmaya esas olacak borcun hesaplanmasında, borç aslı 100.000 YTL ve
altında olanlar ile 100.000 YTL üstünde olanlar için iki farklı hesaplama
yöntemi öngörülmüştür.
Buna göre, borçların yeniden
yapılandırılması işlemleri işveren bazında değil, işyeri bazında yapılacaktır. Dolayısıyla, yeniden yapılandırmaya
başvuran işverenlerin aynı veya farklı Sigorta İl/Sigorta Müdürlüklerinde
tescilli birden fazla işyerinin olması halinde, her bir işyeri müstakilen değerlendirilecek ve o işyerinin yeniden
yapılandırma kapsamına giren tüm borç türlerinin borç asılları toplamının
100.000 YTL ve altında ya da 100.000 YTL’nin üstünde olup olmadığına
bakılacaktır.
Örneğin,
(A) işvereninin aynı Sigorta İl/Sigorta Müdürlüğünde işlem gören büro ve inşaat
işyeri olmak üzere iki ayrı işyerinin olduğu, her iki işyerinin borçlarını
yeniden yapılandırmak için başvuruda bulunduğu ve büro işyerinin sigorta primi ve işsizlik sigortası primi türünde, inşaat işyerinin ise sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortası primi, idari para
cezası ve fark işçilik türünde borçlarının olduğu varsayıldığında, söz
konusu borçlardan dolayı icra takibine geçilmiş olup olmadığı üzerinde
durulmaksızın yeniden yapılandırma işlemi büro işyeri için ayrı, inşaat işyeri
için ayrı yapılacaktır.
Bu durumda, (A) işverenine ait
işyerlerinin borçlarının yeniden yapılandırılmasında her bir işyerinin kapsama giren tüm borç türleri dikkate
alınarak borç asılları toplamının öncelikle 100.000 YTL ve altında ya da
100.000 YTL’nin üstünde olup olmadığı
hesaplanacaktır. Büro işyeri için yapılacak hesaplamada bu işyerine ait sigorta
primi ve işsizlik sigortası primi borç asılları toplamı, inşaat işyeri için
yapılacak hesaplamada da bu işyerine ait sigorta primi, sosyal güvenlik destek
primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ve fark işçilik borç
asılları toplamı dikkate alınacaktır.
Yeniden yapılandırma işlemi,
işyeri bazında yapılacağından, işyerinin hem icraya intikal etmiş, hem de
icraya intikal etmemiş borcunun bulunması halinde, her iki servisteki borçları
birleştirilecektir.
Yeniden yapılandırma talebinde
bulunulan işyerinden birden fazla türde (örneğin sigorta primi, işsizlik
sigortası primi, idari para cezası gibi) borcun yapılandırılması durumunda her
bir borç türü için ayrı ayrı ödeme planı verileceğinden, ünitelerin iş akışı ve
iş yoğunluğu dikkate alınarak ünite amirlerince servisler arasında gerekli
koordinenin sağlanarak, yapılandırma işlemlerinin herhangi bir karışıklığa ve
aksaklığa neden olunmadan yürütülmesi sağlanacaktır.
A) Borç Aslı 100.000 YTL ve Altında Olan Borçların Hesaplanması:
Yukarıda da açıklandığı üzere,
yeniden yapılandırma işlemi sırasında her bir işyerinin borcu ayrı ayrı
değerlendirilerek, öncelikle yeniden yapılandırma başvurusunda bulunulan
işyerinin yapılandırma kapsamına giren tüm borç türlerine ilişkin borç asılları
toplamının 100.000.YTL ve altında olup olmadığı tespit edilecektir.
Bu tespit sonucunda bulunacak borç
asılları toplamının 100.000.YTL ve altında olması halinde, her borç türünün her bir dönemine ait borç asıllarına; yasal ödeme süresinin bitiminden itibaren
31.12.1998 tarihine kadar yürürlükteki mevzuata göre o tarihlerde geçerli olan
oranlar üzerinden gecikme zammı hesaplanmak, aynı borç asıllarına 01.01.1999
tarihinden 31.12.2004 tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından
açıklanan toptan eşya fiyat endeksi (TEFE), 1.1.2005 tarihinden itibaren
yeniden yapılandırma başvurusunun yapıldığı tarihten önceki ayın sonuna kadar olan
süre için ise, üretici fiyat endeksi (ÜFE) aylık değişim oranları bileşik bazda
uygulanmak suretiyle bulunan toplam borç yeniden yapılandırmaya esas borç
olacaktır.
Borç asıllarının yasal ödeme
süresinin son gününün 31.12.1998 ve sonrası bir tarih olması halinde, bu
borçlar için gecikme zammı hesaplanamayacağından, borcun dönemine göre yasal
ödeme süresinin bitiminden yeniden yapılandırma
başvurusunun yapıldığı tarihten önceki ayın sonuna kadar olan süre için
her bir döneme ait borç aslına TEFE/ÜFE aylık değişim oranları bileşik bazda
uygulanacaktır.
Buna göre; özel sektör
işyerlerinin yeniden yapılandırılacak borçlarının 1998/ Ekim ve daha önceki
aylardan kaynaklanması halinde, bu borçlar için 31.12.1998 tarihine kadar
gecikme zammı, 1.1.1999 tarihinden sonra ise TEFE/ÜFE aylık değişim oranlarına
göre hesaplama yapılacaktır. Buna karşın, yeniden yapılandırılacak olan
borçların 1998/Kasım ve sonraki aylardan kaynaklanması halinde ise, bu borçlar
için sadece TEFE/ÜFE aylık değişim oranlarına göre hesaplama yapılacaktır.
Diğer taraftan, idari para
cezalarının tebliğ edilmek suretiyle tahakkuk etmesi ve 4958 sayılı Kanunla 506
sayılı Kanunun 140’ıncı maddesinde yapılan değişiklik öncesinde de tebliğ
tarihinden itibaren 7 gün içinde ödenmesi
gerektiğinden, 7201 sayılı Kanuna göre yapılan tebligatta, tebliğ tarihini
izleyen 7’nci gün ödeme vadesinin son günü olduğundan, ödeme vadesinin son günü
31.12.1998 ve öncesi bir tarih olan idari para cezaları için de yukarıda
belirtildiği şekilde iki türlü hesaplama yapılacaktır.
Örnek 1: UZY
Ltd.Şti.’ne ait 2.3310.1000001.06.01 sicil numaralı işyerinin sadece aşağıda
dönemleri ve tutarları belirtilen 33.875,35
YTL prim aslı ve 413. 321,90 YTL gecikme zammı olmak üzere toplam 447.197,25.YTL tutarında borcu olduğu ve
bu borçlar için 2006/Nisan ayı içerisinde yeniden yapılandırma başvurusunda
bulunulduğu varsayıldığında,
Söz konusu her bir dönem borç
aslına;
- Ödeme vadelerinin sona erdiği
tarihten 31.12.1998 tarihine kadar olan süre için yürürlükteki oranlar üzerinden
gecikme zammı uygulanması,
- Ayrıca, 1.1.1999 tarihinden
başvuruda bulunulan aydan (2006/Nisan) önceki ayın sonuna kadar (31.03.2006)
TEFE/ÜFE aylık değişim oranlarının bileşik bazda uygulanması,
Suretiyle, yapılan hesaplama
sonucunda, borç aslı+31.12.1998 tarihine kadar gecikme zammı+31.03.2006
tarihine kadar TEFE/ÜFE toplamından oluşan yeniden yapılandırmaya esas borç
aşağıdaki tabloda gösterildiği şekilde olacaktır.
|
Borcun Türü |
Dönemi |
Borç Aslı (1) |
Başvuru Tarihine Göre mevcut Gecikme Zammı (2) |
Mevcut Borç Toplamı
(3) (1+2) |
31.12.1998 İtibariyle Gecikme Zammı (4) |
Tefe/ Üfe (5) |
Yapılandırmaya Esas Borç Toplamı (6) (1+4+5) |
|
PRİM |
1995/Ekim |
1.254,23 |
20.672,72 |
21.926,95 |
6.772,84 |
7.441,39 |
15.468,46 |
|
PRİM |
1995/Kasım |
1.526,32 |
24.916,37 |
26.442,69 |
8.089,50 |
9.055,71 |
18.671,52 |
|
PRİM |
1995/Aralık |
2.254,28 |
36.799,94 |
39.054,22 |
11.722,26 |
13.374,72 |
27.351,26 |
|
PRİM |
1996/Ocak |
2.890,12 |
46.038,63 |
48.928,75 |
14.739,61 |
17.147,18 |
34.776,91 |
|
PRİM |
1996/Şubat |
2.500,00 |
39.231,93 |
41.731,93 |
12.000,00 |
14.832,58 |
29.332,58 |
|
PRİM |
1996/Mart |
2.350,00 |
36.321,32 |
38.671,32 |
10.927,50 |
13.942,63 |
27.220,13 |
|
PRİM |
1996/Nisan |
4.500,00 |
68.485,47 |
72.985,47 |
20.250,00 |
26.698,65 |
51.448,65 |
|
PRİM |
1998/Ağustos |
5.200,00 |
45.140,47 |
50.340,47 |
1.872,00 |
30.851,78 |
37.923,78 |
|
PRİM |
1998/Eylül |
5.650,20 |
47.977,82 |
53.628,02 |
1.356,05 |
33.522,83 |
40.529,07 |
|
PRİM |
1998/Ekim |
5.750,20 |
47.737,23 |
53.487,43 |
690,02 |
34.116,13 |
40.556,35 |
|
|
TOPLAM |
33.875,35 |
413.321,90 |
447.197,25 |
88.419,78 |
200.983,60 |
323.278,71 |
Not:Tabloda gecikme zammı, TEFE/ÜFE hesaplamaları 2006/Mart
ayı için yaklaşık olarak hesaplanmıştır.
Tablodaki hesaplamalardan da
anlaşılacağı üzere, UZY Ltd. Şti.’nin mevcut mevzuata göre 2006/Mart ayı
itibariyle Kurumumuza toplam 447.197,25
YTL borcu bulunmakta iken, yeniden yapılandırma sonucunda toplam borç 323.278,71 YTL olarak hesaplanmış olup,
bu suretle mevcut borçtan 123.918,54
YTL’lik kısmının tahsilinden vazgeçilerek, % 27,7 oranında indirim sağlanmıştır.
Örnek 2: Demir
A.Ş’ye ait 4.4003.00000002.26 sicil numaralı işyerinin sadece aşağıda dönemleri
ve tutarları belirtilen 49.137,91 YTL
sigorta primi aslı ve 394.996,01 YTL
gecikme zammı olmak üzere toplam 444.133,92
YTL tutarında borcu olduğu ve bu borçlar için 2006/Nisan ayı içerisinde
yeniden yapılandırma başvurusunda
bulunulduğu varsayıldığında,
1995/Kasım İla 1998/Ekim Dönemlerine Ait Borç Asıllarına;
- Ödeme vadelerinin sona erdiği
tarihten 31.12.1998 tarihine kadar olan süre için yürürlükteki oranlar
üzerinden gecikme zammı uygulanması,
- 1.1.1999 tarihinden itibaren
ise, başvuruda bulunulan aydan (2006/Nisan) önceki ayın sonuna kadar (31.03.2006)
TEFE/ÜFE aylık değişim oranlarının bileşik bazda uygulanması,
1998/Kasım İla 2001/Şubat Dönemlerine Ait Borç Asıllarına İse
Yalnızca,
- Ödeme vadelerinin sona erdiği
tarihten başvuruda bulunulan aydan (2006/Nisan) önceki ayın sonuna kadar
(31.03.2006) TEFE/ÜFE aylık değişim oranlarının bileşik bazda uygulanması,
Suretiyle, yapılan hesaplama
sonucunda, borç aslı+31.12.1998 tarihine kadar gecikme zammı+31.03.2006
tarihine kadar TEFE/ÜFE toplamından oluşan yeniden yapılandırmaya esas borç,
aşağıdaki tabloda gösterildiği şekilde olacaktır.
|
Borcun Türü |
Dönemi |
Borç Aslı (1) |
Başvuru Tarihine Göre mevcut Gecikme Zammı (2) |
Mevcut Borç Toplamı
(3) (1+2) |
31.12.1998 İtibariyle Gecikme Zammı (4) |
Tefe/ Üfe (5) |
Yapılandırmaya Esas Borç Toplamı (6) (1+4+5) |
|
Prim |
1995/Kasım |
1.526,32 |
24.916,37 |
26.442,69 |
8.089,50 |
11.010,02 |
20.625,84 |
|
Prim |
1995/Aralık |
2.254,28 |
36.799,94 |
39.054,22 |
11.722,26 |
16.261,12 |
30.237,66 |
|
Prim |
1996/Mart |
2.350,00 |
36.321,32 |
38.671,32 |
10.927,50 |