T.C.

SOSYAL SİGORTALAR KURUMU BAŞKANLIĞI

Sigorta İşleri Genel Müdürlüğü Sigorta Primleri Daire Başkanlığı

SAYI: B.13.2.SSK.5.01.08.00/VIII-031/846959 ANKARA

KONU: Meslek Mensuplarınca ( SMMM ve YMM) 27/10/2005

Düzenlenecek İnceleme Raporları

GENELGE

16 - 355 Ek

I-GENEL AÇIKLAMALAR:

16-318 Ek sayılı Genelgede de belirtildiği gibi, gerek ihale konusu işler, gerekse özel nitelikteki bina inşaatı işyerleri hakkında Sigorta İl/ Sigorta Müdürlüklerimizce yapılan “Araştırma” işlemi sonucunda Kurumumuza yeterli işçilik bildirilmediğinin anlaşılması üzerine fark işçilik üzerinden hesaplanan prim ve gecikme zammı borçları, işverenlere bir aylık süre içinde ödenmek üzere tebliğ edilmekte, bu borçların ödenmeyeceğinin işverenlerce bildirilmesi veya tebligatta öngörülen bir aylık süre içinde ödenip ödenmeyeceğine dair bildirimde bulunulmaması halinde, işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarının tespiti amacıyla durum, Sigorta Teftiş Kurulunun ilgili Grup Başkanlığına intikal ettirilmektedir.

Yine bilindiği gibi, Ünitelerimizce yapılmakta olan “Araştırma” işleminde, ihale konusu işlerde istihkak tutarına, bina inşaatlarında da bina maliyet bedeline işin asgari işçilik oranı % 25 eksiği ile uygulanmaktadır. Bunun nedeni ise, işverenlerce, hariçte müstakilen işyeri tescil edilmiş bulunan işverenlere veya Bağ-Kur’a tabi kimselere fatura karşılığında yaptırılan işler dolayısıyla mükerrer prim alınmasını önlemektir.

Ancak, bazı işverenlerce, yukarıda belirtilen faturalı ödemelerin, oransal açıdan, % 25 ten fazla miktara tekabül etmesi halinde, söz konusu ödemelerin niteliğine göre istihkak veya maliyet bedelinden ya da hesaplanan kazançlar toplamından düşülmesi amacıyla işyeri kayıtlarının incelenerek sonucuna göre işlem yapılması da tercih edilebilmektedir.

İşyeri kayıtlarının bu amaçla incelenmesine ilişkin yetki sigorta müfettişlerine ait iken, 506 sayılı Kanunun 130’uncu maddesinde 4958 sayılı Kanunla yapılan düzenleme ile 3568 sayılı Kanuna istinaden yetki almış serbest muhasebeci mali müşavirler (SMMM) ile yeminli mali müşavirlerce (YMM) de söz konusu kayıtlar asgari işçilik araştırması yönünden incelenebilecektir.

Nitekim, 506 sayılı Kanunun 4958 sayılı Kanunla değişik 130’uncu maddesinin sekizinci fıkrasında;

“İhaleli işler ile özel bina inşaatı işyerleri işverenlerine, Kuruma prim borçlarının bulunmadığını gösteren ilişiksizlik belgesinin verilmesinde, 01.06.1989 tarihli ve 3568 sayılı Kanuna göre yetki verilmiş serbest muhasebeci mali müşavirler ile yeminli mali müşavirler tarafından işyeri kayıtlarının incelenmesi sonucunda Kuruma bildirildiği tespit edilen işçilik tutarlarının uygunluğu, Kurumun denetim yetkisi saklı kalmak kaydıyla, esas alınabilir. Şu kadar ki, usul ve esasları Kurumca belirlenmiş hesaplama yöntemine uygun olarak serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali müşavirce düzenlenen rapor ile Kuruma yeterli işçilik bildirilmediği anlaşılan işyeri ve işverenlerinin tespit edilen fark işçilik tutarı üzerinden hesaplanacak prim ve gecikme zammı tutarının bu Kanunun 140’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (d) bentleri uyarınca verilecek idari para cezaları ile birlikte ödemeleri kaydıyla ilişiksizlik belgesi verilebilir. Kurumca belirlenen usul ve esaslara aykırı hareket ederek, Kurum zararına sebebiyet verdiği anlaşılan meslek mensuplarınca düzenlenen raporlar dikkate alınmaz ve bunların daha sonra düzenleyecekleri raporlar hiçbir zaman Kurumca işleme konulmaz. Gerçeğe aykırı rapor düzenleyen meslek mensupları hakkında Kurumun genel hükümlere göre takip hakkı saklıdır. Bu fıkranın uygulanmasıyla ilgili esas ve usuller Kurumca çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.”

Denilmektedir.

Anılan madde gereğince hazırlanan “Sosyal Sigortalar Kurumu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ile Yeminli Mali Müşavirlerce İşyeri Kayıtlarının İncelenmesinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” 14.07.2004 tarihli, 25522 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01.05.2004 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Söz konusu yönetmeliğin yürürlüğe girmesini müteakip, “Sosyal Sigortalar Kurumu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ile Yeminli Mali Müşavirlerce İşyeri Kayıtlarının İncelenmesinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ” de 08.12.2004 tarihli, 25664 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanmıştır.

Anılan Tebliğde, Yönetmeliğin uygulanması hususunda gerekli açıklama yapılmış olmakla birlikte, serbest muhasebeci mali müşavirler ile yeminli mali müşavirler (meslek mensupları) tarafından Kurumumuz Ünitelerine ibraz edilebilecek raporlar ile ilgili olarak ortaya çıkabilecek muhtemel tereddütlerin giderilmesi amacıyla aşağıdaki açıklamanın yapılması uygun görülmüştür.

II-MESLEK MENSUPLARINCA İHALE KONUSU İŞLER İLE İLGİLİ OLARAK DÜZENLENECEK İNCELEME RAPORLARI:

Meslek mensuplarınca inceleme yapılabilmesi için, ihale konusu işin geçici kabulünün noksansız veya kesin kabulünün yapılmış olması gerektiğinden, bu durumu kanıtlayıcı nitelikteki ihale makamınca düzenlenmiş belgelerin rapora eklenmiş olup olmadığına bakılacak, mevcut değilse, bu eksikliğin 15 gün içerisinde giderilmesi meslek mensubundan yazı ile istenilecektir.

Diğer taraftan, ihaleli işin konusu hizmet alımı veya benzeri nitelikte ise, yani ihale konusu işin sözleşmesinde çalıştırılması öngörülen işçi sayısına yer verilmiş ise, yeterli işçiliğin bildirilmiş olup olmadığının anlaşılabilmesi için; toplam istihkak tutarına, işin asgari işçilik oranının uygulanması yöntemine başvurulmaması gerekmektedir.

Bunun yerine, Yönetmelikte ve Tebliğde belirtildiği gibi, öncelikle sözleşmede çalıştırılması öngörülen işçilerin sigortalılık niteliğinin, başka bir anlatımla, 506 sayılı Kanuna göre sigortalı olmalarının gerekip gerekmediği, sigortalı olmaları gerekiyorsa, bunların ücretlerinin muhasebe usul ve kaidelerine uygun olarak işyeri kayıtlarına intikal ettirilip ettirilmediğinin, ayrıca prim ödeme gün sayıları ile prime esas kazançlarının Kurumumuza eksiksiz bildirilmiş olup olmadığının araştırılması gerektiğinden, işyeri kayıtlarından tespit edilecek bu bilgilere düzenlenecek raporda ayrıntılı olarak yer verilip verilmediğine de bakılacaktır.

Sözleşmede; öngörülen işçi sayısına yer verilmemiş ise; Yönetmeliğin 5 inci maddesinin “c-Ortak Hükümler” başlıklı kısmında yapılan açıklamalar çerçevesinde işlem yapılıp yapılmadığına bakılacaktır.

Bilindiği gibi, Yönetmeliğin söz konusu 5 inci maddesinin “c-Ortak Hükümler” bölümünde,

“İnceleme yapılırken, ihale konusu işlerde kesin kabulün ya da geçici kabulün noksansız yapıldığı, bina inşaatı işyerlerinde ise inşaatın bitirildiği tarihe kadar Kuruma bildirilmiş olan işçilik miktarı dikkate alınır.

İhale konusu işlerde işverene ödenen toplam istihkak tutarına, özel bina inşaatlarında ise binanın toplam maliyet bedeline, işin asgari işçilik oranı uygulanmak suretiyle bulunan asgari işçilik miktarı, işin bitirildiği tarihe kadar Kuruma bildirilmiş olan prime esas kazançlar toplamı ile kıyaslanır. Bu kıyaslama sonucunda, işin faaliyet süresi için Kuruma bildirilmiş olan sigorta primine esas kazançlar toplamının, hesaplanan asgari işçilik miktarı ile aynı veya fazla olduğunun tespiti halinde, durum açıklanarak ilişiksizlik belgesi verilebileceğine ilişkin rapor düzenlenir.

Kuruma bildirilmiş olan sigorta primine esas kazançlar toplamının, inceleme sonucunda hesaplanan asgari işçilik miktarından az olması durumunda, işveren kayıtlarında yer alan;

1- Aracılar tarafından yapılan işler hariç olmak üzere, Ünitesi ve işyeri sicil numarası belirtilmek kaydıyla; işin bazı bölümlerini yapan Kanun kapsamındaki diğer işverenlerden alınmış faturalara dayanılarak yapılan malzemeli işçilik ödemeleri,

2- Bağ-Kur ve vergi sicil numaraları belirtilmek kaydıyla, işin bazı bölümlerinin yanında sigortalı çalıştırmadan bizzat yapan iş sahiplerinden alınmış faturalara ve gider belgelerine dayanılarak yapılan malzemeli işçilik ödemeleri,

3- Aynı faturada hem malzeme ve hem de işçilik tutarı kayıtlı ise, her iki tutar birbirinden ayrı kaydedilmiş olsa bile, toplam fatura tutarı,

4- Malzeme bedelinden ayrı olarak nakliye bedelinin kesin bir şekilde belirlendiği faturalara dayanılarak yapılan nakliye ödemeleri,

5-Kuruma mükerrer prim ödenmesinin önüne geçilmesi bakımından, hafriyat ve nakliyat işleri için diğer firma veya şahıslardan alınmış faturalı ödemeler dikkate alınmamak kaydıyla, Kurumda tescilli bir işyerinden sevk ve idare edilen makine parkına sahip işverenlerin, bu parktaki araçlarında çalışanların incelemesi yapılmakta olan ihale konusu işe ilişkin işyerinden Kuruma bildirilmemiş olduğu saptanmak ve bu durum işyeri kayıtlarıyla doğrulanmak şartıyla, düzenlenecek raporda açıkça ve ayrıntılı olarak ortaya konulan, faturaya dayanmayan, hakediş raporlarından tespit olunan hafriyat ve nakliyat bedelleri,

İşverene ödenen toplam istihkak tutarından veya maliyet bedelinden düşülerek Kuruma bildirilmesi gereken asgari işçilik miktarı yeniden hesaplanır.

İşveren kayıtlarından bazı sigortalılara Kanunun 78 inci maddesi uyarınca belirlenen sigorta primine esas kazanç üst sınırının üzerinde ücret ödendiği tespit edilebiliyorsa, ücret tediye bordrolarında kayıtlı brüt ücretler ile üst sınır arasındaki fark ve salt işçilik içeren faturalı işçilik ödemeleri, işin asgari işçilik oranı uygulanmak suretiyle hesaplanan asgari işçilik tutarından düşülerek inceleme yapılır.

Fatura ve gider belgelerinde kayıtlı tutarların, bu belgelerden yapıldığı anlaşılan işlere karşılık alınan hakediş raporu ile ödenen tutarlardan fazla olması durumunda, aşan kısım incelemede dikkate alınmaz.

İncelemede yukarıda belirtilen ödemelerin katma değer vergisi dışındaki tutarları esas alınır.

Bu şekilde yapılan inceleme sonucunda hesaplanan asgari işçilik tutarının Kuruma bildirilmiş olan prime esas kazançlar toplamı ile aynı veya fazla olduğunun anlaşılması durumunda, işverene, bu Yönetmelik ekindeki belgeler ile birlikte ilişiksizlik belgesi verilebileceğine dair rapor düzenlenir. Hesaplanan asgari işçilik miktarının Kuruma eksik bildirildiğinin tespiti halinde ise, bildirilmeyen tutar, faaliyette bulunulan son aya mal edilir ve Kanunun 80’inci maddesi ile 140’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (d) bendleri uyarınca işlem yapılması gerektiği raporda önerilir.”

Denilmektedir.

Buna göre;

1- Öncelikle, işverene ödenmesi gereken Katma Değer Vergisi (KDV) ile varsa malzeme fiyat farkı ve akreditif bedelinin miktarlarını gösterir idarenin (ihale makamının) yazısı ile idarece onaylı son (kesin) istihkak (hak ediş) raporunun da inceleme raporuna eklenmiş olup olmadığı kontrol edilecektir.

2- İdarece (ihale makamınca) işverene, ödemelerin (istihkakların) döviz şeklinde yapılması halinde, döviz tutarının, ödemenin yapıldığı tarihteki T.C.Merkez Bankasınca belirlenen döviz satış kuru üzerinden Yeni Türk Lirasına çevrilerek bulunan tutara düzenlenen raporlarda yer verilmesi gerektiğinden, istihkakların ödendiği tarihler ile bu tarihlerdeki T.C. Merkez Bankasınca belirlenmiş olan döviz satış kurlarının da raporlarda belirtilmiş olup olmadığı araştırılacaktır.

3- Asgari İşçilik Tespit Komisyonunca belirlenmiş olan asgari işçilik oranları, 29.09.2005 tarihli, 25951 sayılı Resmi Gazete’ de Tebliğ ekinde yayınlanmış olduğundan, meslek mensuplarınca yapılacak incelemede, 16-353 Ek sayılı Genelgede yapılan açıklamalar da göz önünde bulundurularak sözü geçen oranlar esas alınacaktır. Ayrıca, meslek mensuplarınca rapor düzenlenmek üzere işyeri defter ve belgeleri incelenen işlere ait oranların Tebliğ eki listede bulunmaması halinde, oranın Asgari İşçilik Tespit Komisyonunca belirlenmesi amacıyla tespite konu işe ait olup, idarece her sayfası onaylanmış son hak ediş raporu ve oranın tespiti için gerekli olan diğer belgeler ( sözleşme, iş bitirme belgesi vb.) meslek mensubunca ilgili Ünitemize dilekçe ekinde verilebilecek, Ünitemizce de, Asgari İşçilik Tespit Komisyonunca belirlenecek oran ilgili meslek mensubuna ve işverene iadeli taahhütlü bir yazı ile bildirilecektir.

Ancak, bu şekilde işlem yapılabilmesi için işveren ile işyeri kayıtlarını inceleyecek olan meslek mensubu arasında bu konuda düzenlenen sözleşmenin aslı veya noterden onaylı bir sureti de ibraz edilecektir.

Diğer taraftan, meslek mensuplarınca inceleme raporu düzenlenirken, Tebliğ eki listede benzer bir iş için belirlenmiş olan oran dikkate alınmayacaktır.

4- Kurumumuza bildirilmiş olması gereken asgari işçilik miktarının; ihale konusu işlerde toplam istihkak tutarına, bina inşaatı işyerlerinde ise bina maliyet bedeline, işin asgari işçilik oranının % 25 eksiltilmeden uygulanmak suretiyle hesaplanması gerekmektedir.

5- Yukarıda belirtilen hesaplama doğru yapılmış olmasına rağmen, bu hesaplama sonucunda Kurumumuza yeterli oranda işçilik bildirilmemiş olduğunun anlaşılması durumunda, meslek mensubunca yapılmış olan incelemede;

5.1.İstihkak tutarından öncelikle fatura karşılığında malzemeli işçilik ihtiva eden ödemeler ile nakliye ve varsa hafriyat ödemelerinin toplam istihkaktan düşülmesi ve bakiye istihkaka yeniden işin asgari işçilik oranının uygulanması suretiyle bulunacak tutarın Kurumumuza bildirilmiş olup olmadığına bakılması, yine eksik bildirimde bulunulduğunun tespiti halinde,

5.2. İşyeri kayıtlarından bazı sigortalılara 506 sayılı Kanunun 78 inci maddesi uyarınca belirlenen sigorta primine esas kazanç üst sınırının üzerinde ücret ödemesi yapıldığı tespit edilmiş ise, ücret tediye bordrolarında kayıtlı brüt ücretler ile üst sınır arasındaki fark ücretler ve salt işçilik içeren faturalı işçilik ödemeleri, işin asgari işçilik oranı uygulanmak suretiyle hesaplanan asgari işçilik tutarından düşülerek inceleme yapılması gerektiğinden, buna göre işlem yapılıp yapılmadığı kontrol edilecektir.

Ancak, işverenlerce ve varsa aracılar tarafından başka firma veya şahıslara fatura karşılığında yapılmış olan ödemeler istihkak tutarından düşülürken, düşülen ödemeler tutarının, istihkak (hakediş) raporunda o iş için ödenmiş bulunan miktarı aşmaması gerekir.

Örneğin, işverenin defter ve belgelerinde nakliye ödemelerinin toplam miktarı 100.000.- YTL, buna karşılık son istihkak raporunda nakliye bedellerinin miktarı 90.000.- YTL ise, toplam istihkak tutarından 100.000.- YTL değil, 90.000.- YTL’nin düşülmesi gerekmektedir.

Görüldüğü gibi, meslek mensubunca, yapılan incelemede, ihale konusu işlerde istihkak tutarına, işin asgari işçilik oranının %25 eksiltilmeden uygulanması sonucunda Kuruma yeterli işçilik bildirilmemiş olduğunun anlaşılması halinde, işverence başka firma veya şahıslara iş yaptırılmış olup olmadığının işverene ve varsa aracılara ait işyeri kayıtlarından tespit edilmesi gerekmektedir.

İşverenlerce veya aracılar tarafından bu firma veya şahıslara iş yaptırıldığının anlaşılması halinde, firma sahibinin adı-soyadı veya ünvanı, adresi, telefon numarası, faturanın tarihi, sayısı, tutarı, işyerinin işlem gördüğü Kurum Ünitesinin adı, işyeri sicil numarası, vergi numarası ve Bağ-Kur numarası gibi bilgilere raporda yer verilmesi gerekmektedir.

İşverenler veya aracıların başka firma veya şahıslardan yaptırdıkları iş karşılığında aldıkları faturaların meslek mensuplarınca işleme alınması sırasında;

1- Hariçte müstakil işveren durumunda olanlar veya Bağ-Kur”a tabi şahıslar tarafından düzenlenen faturalı ödemelerin “KDV” siz tutarları esas alınacaktır.

2- Faturayı düzenleyen firmalarca, devamlı işyerinde imal edilerek ihale konusu veya bina inşaatı işyerine monte edilen işlerden dolayı malzeme bedeli ile işçilik tutarı ayrı ayrı gösterilmiş ise, her iki tutarın toplamı, istihkak veya maliyet bedelinden düşülecektir.

Örneğin, Bilge İnşaat A.Ş. nin, ihale suretiyle üstlendiği hastane inşaatının 5.000 metrekarelik doğrama işlerinin yapımını (imalini ve yerine montajını) Akar Ltd. Şti. ne metrekaresi l0 YTL üzerinden vermiş ise, bu faturanın;

“5.000 metrekare doğrama işi malzemeli, işçilikli, metrekaresi 10 YTL den 50.000 YTL “ şeklinde düzenlenmiş olması gerekmektedir.

Aynı faturada, 5000 metrekare doğrama bedeli ile bu doğramanın yerine montaj işçiliğinin miktarı ayrı ayrı belirtilmiş olsa bile, her iki bedelin toplamının, istihkak veya maliyet bedelinden düşülmesi gerekecektir. Başka bir anlatımla, faturada, işçilik tutarının ayırımının yapılmış olduğu düşünülerek, sadece işçilik tutarının, istihkak veya maliyet tutarına asgari işçilik oranı uygulandıktan sonra bulunan kazançlar toplamından düşülmemesi gerekmektedir.

Nakliye ödemelerinde ise durum farklıdır. Nitekim, rapor düzenlenirken, “Nakliye” ödemelerinde nakliye ile malzeme bedelinin ayırt edilmesi gerekmektedir.

Örneğin, bir faturada,

5 kamyon kum bedeli : 100 YTL,

5 kamyon kumun nakliyesi : 250 YTL kayıtlı ise,

İstihkak veya maliyet tutarından sadece 250 YTL düşülecektir.

Aynı faturada, 5 kamyon kum ve nakliyesi olarak toplam 350 YTL ödeme yapıldığı belirtilmiş ise, bu defa nakliye sözleşmesinin malzemeyi de içermesi nedeniyle bu fatura değerlendirmede dikkate alınmayacaktır.

3- Malzeme bedeli olmaksızın salt işçilik içeren faturalı ödemeler, toplam istihkak tutarından veya bina maliyet bedelinden değil, asgari işçilik oranı uygulandıktan sonra Kurumumuza bildirilmiş olması gereken asgari işçilik miktarından (hesaplanan kazançlar toplamından) düşülecek ve Kuruma bildirilen işçilikler bu tutar ile karşılaştırılacaktır. Bu nedenle, işverenin ve aracıların, salt işçilik içeren faturayı tanzim eden kimse ile yapmış olduğu sözleşmenin incelenmesi gerekmektedir.

4- Bilindiği gibi, ihale konusu işin bölüm veya eklentilerinden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran kimseler, 506 sayılı Kanunun 87’nci maddesine göre “aracı” olduklarından, bu durumdaki kimselerin prim belgelerini işveren adına açılan işyeri dosyası üzerinden Kuruma vermeleri gerekmektedir. Dolayısıyla, aracıların bildirmiş oldukları işçilik tutarının, işveren tarafından bildirilmiş işçilik olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

506 sayılı Kanunun 87’nci maddesine göre “Aracı” durumunda olan kimselerin işverenlere kestikleri faturalarda kayıtlı tutarlar, bu kimselerin bildirdikleri işçilikler, işverene ait işyeri ile ilgili olarak yapılan incelemede dikkate alınmış olduğundan, ayrıca istihkaktan veya bina maliyet bedelinden düşülmeyecektir.

Daha önce Kurumda kendi adlarına tescil edilmiş olan daimi mahiyetteki işyerlerinin işverenleri ise müstakil işveren durumunda bulunduklarından, bu kimselerin daimi işyerinde imal ederek ihale konusu işyerine monte ettikleri işlerde çalıştırdıkları sigortalıları, ihale konusu işyerinden Kuruma bildirmelerine olanak bulunmamaktadır. Zira, bu kimseler “aracı” durumunda değildir. Yaptıkları iş karşılığında işverene verdikleri fatura karşılığı ödemeler, yukarıda etraflıca açıklandığı gibi, işverene ait işyeri hakkında yapılacak işlemde, niteliğine göre, yani malzemeli işçilik ise istihkak tutarından, salt işçilik ise bu defa hesaplanan kazançlar toplamından düşülecektir.

5- Meslek mensuplarının, faturayı düzenleyen firma veya şahısların defter ve belgelerini inceleme yetkileri bulunmadığından, sıhhatinden şüpheye düştükleri faturalı ödemeleri, nedeni de belirtilmek suretiyle incelemede dikkate almamaları, ancak, düzenleyecekleri raporlarda, söz konusu faturaların dikkate alınıp alınmayacağı hususunun sigorta müfettişince yapılacak inceleme sonucunda karar verilmesi gerektiği yönünde öneride bulunacaklardır. Bu durumda, konu, sigorta müfettişleri tarafından incelenmesi amacıyla Ünitelerimizce ilgili Grup Başkanlığına aktarılarak sonucuna göre işlem yapılacaktır. Ancak, meslek mensubunca dikkate alınmayan faturaya rağmen işverence yeterli işçilik bildiriminde bulunulduğunun anlaşılması halinde Ünitelerimizce sigorta müfettişi incelemesi istenmeyecektir.

Faturalı ödemelerin dikkate alınış biçimini açıklayıcı örnek:

İhale konusu iş dolayısıyla ödenen KDV hariç toplam istihkak : 4.000.000.- YTL,

Malzemeli işçilik ihtiva eden faturalı ödemeler : 1.000.000.- YTL,

Salt işçilik içeren faturalı ödemeler : 50.000.- YTL,

Prime esas kazancın üst sınırını aşan ücretler : 10.000.- YTL ,

İhale konusu işin asgari işçilik oranı da Tebliğ eki listeye göre % 10 ise; işverenin Kuruma bildirmiş olması gereken asgari işçilik miktarı aşağıdaki gibi hesaplanacaktır:

Birinci Aşama:

4.000.000 YTL - 1.000.000 YTL = 3.000.000.YTL (Bakiye istihkak tutarı)

3.000.000 YTL x % 10 (asgari işçilik oranı) = 300.000.- YTL faaliyet süresi içinde Kuruma bildirilmiş olması gereken asgari işçilik tutarı olarak bulunacaktır.

Kuruma bildirilmiş olan tutar, bu şekilde yapılan hesaplama sonucunda bulunan tutar ile aynı veya fazla ise yeterli işçilik bildirilmiş olacağından, işyeri kayıtlarının geçerli olması ve işverenin Kuruma borcunun bulunmaması kaydıyla, raporda bu hususlar da belirtilerek, ilişiksizlik belgesi verilebileceğine ilişkin öneride bulunulması gerekmektedir.

Kuruma bildirilen tutar, yukarıda belirtilen hesaplama sonucunda bulunan tutardan az ise, bu kez;

İkinci Aşama:

300.000 YTL – 60.000 YTL ( 50.000 YTL + 10.000 YTL ) = 240.000. YTL, Kuruma bildirilmiş olan tutar ile kıyaslanacaktır.

Bu kıyaslama sonucunda Kuruma bildirilmiş olan tutar, 240.000.-YTL veya daha fazla ise yine ilişiksizlik belgesi verilebileceğine ilişkin rapor düzenlenebilecektir.

İşveren, bu iş dolayısıyla Kurumumuza 200.000 YTL işçilik bildirmiş ise, örneğe göre Kuruma bildirmemiş olduğu 40.000.-YTL tutarındaki fark işçilik, işin faaliyet süresinin son ayına ait prime esas kazanç olarak kabul edilecektir. Bu tutar üzerinden tahakkuk edecek sigorta primi ve hesaplanacak gecikme zammının, ilgili Ünitemizce yapılacak tebligat üzerine, tebligatın alındığı tarihten itibaren bir aylık süre içerisinde ödeneceğinin dilekçe ile bildirilmesi halinde, ihbar, şikayet veya şüpheli bir durum da yoksa, işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarının tespiti için sigorta müfettişi incelemesi istenilmeyecektir.

Öte yandan, yukarıda belirtilen örneğe göre, incelemeyi yapan meslek mensubunca düzenlenecek raporda; Kurumumuza yeterli işçilik bildirilmemiş olduğundan, 506 sayılı Kanunun 140’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin üçüncü alt bendinin son paragrafına göre eksik işçilik miktarının ( 40.000. YTL’nin) maledildiği son aya ait belgenin verilmemesinden/eksik verilmesinden dolayı aylık asgari ücretin üç katı tutarında ve aynı maddenin (d) fıkrasına istinaden de, eksik işçilik miktarının maledildiği son aya ilişkin işyeri kayıtlarının geçersizliği (506 sayılı Kanunun 130’uncu maddesinin sekizinci fıkrası ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 25’inci maddesinin c fıkrasında belirtildiği üzere) nedeniyle aylık asgari ücretin yarısı tutarında idari para cezası verilmesi gerektiği önerilmelidir.

İşverenin, yukarıda verilen örneğe göre hesaplanan prim, gecikme zammı ve idari para cezası borçlarını ödemesi kaydıyla, başkaca borcu da yoksa, işyerinden dolayı soğuk damgalı ilişiksizlik belgesi düzenlenecektir.

III- İNCELEMEDE DİKKATE ALINACAK ASGARİ İŞÇİLİK ORANLARI:

1- Kuruma yeterli oranda işçilik bildirilmiş olup olmadığının tespitinde dikkate alınan asgari işçilik oranının doğru ve yapılan işe ait olduğunun anlaşılabilmesi için, meslek mensubunca düzenlenen raporda, yapılan işin tanımı, açık ve ayrıntılı olarak yapılmalıdır.

2- Yapılan işin birden fazla konuyu kapsıyor olması ve her bir işin asgari işçilik oranının önceden bilinmesi halinde, işverence, bu işlere ait en yüksek asgari işçilik oranının uygulanmasının kabul edildiğine dair Kuruma dilekçe verilmiş olmak kaydıyla, toplam istihkak tutarına en yüksek oran (eksiltme yapılmadan) uygulanabilecektir. Raporlarda, her bir işe ait asgari işçilik oranının aritmetik ortalaması alınarak bulunan oran üzerinden işlem yapıldığına rastlanıldığı takdirde, yapılan incelemenin, Yönetmeliğin 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki hükme uygun olmadığı belirtilerek, durumun 15 gün içerisinde düzeltilmesi (yeniden rapor düzenlenmesi) amacıyla rapor ilgili meslek mensubuna yazı ile iade edilecektir.

Örnek:

Mevcut bir binanın insan gücü ile yıkılarak bunun yerine yeni bir betonarme-karkas bina ile kapalı garaj yapılması işi ihale suretiyle bir müteahhide verilmiş olup, ihale konusu işin içinde yer alan her bir işin asgari işçilik oranı da Tebliğ eki asgari işçilik oranlarını gösterir listede mevcuttur.

Nitekim, Tebliğ eki listede;

-Bina yıkımı işinin asgari işçilik oranı :% 30

-Bina inşaatı işinin asgari işçilik oranı :% 9

-Kapalı garaj yapılması işinin asgari işçilik oranı:% 9 olarak belirlenmiş bulunmaktadır.

Bu durumda, toplam istihkaka % 30 + % 9 + % 9 = % 48 / 3= % 16 yerine, işverence kabul edildiğinin Kuruma verilecek bir dilekçe ile bildirilmesi halinde, asgari işçilik oranlarından en yükseği olan % 30 oranının eksiltme yapılmaksızın uygulanması gerekmektedir.

İşverenin bu şekilde bir uygulama yapılmasına dair talebinin olmaması halinde, yapılan işe ait asgari işçilik oranının, ihale konusu işin sarf belgeleri (idarece onaylı hak ediş raporu, iş bitirme belgesi vb.) incelenerek, Kurumumuz bünyesinde oluşturulan Asgari İşçilik Tespit Komisyonu tarafından saptanması gerekmektedir.

3- Yukarıda da belirtildiği gibi, meslek mensuplarınca yapılacak incelemede, istihkak tutarına uygulanacak asgari işçilik oranından herhangi bir eksiltme yapılmaması, başka bir anlatımla asgari işçilik oranından % 25 düşülmemesi gerektiğinden, raporlarda buna göre işlem yapılmış olup olmadığı titizlikle kontrol edilecektir.

Bu kural, meslek mensuplarınca rapor düzenlenecek olan özel bina inşaatlarına uygulanacak asgari işçilik oranları için de geçerlidir.

4- Asgari İşçilik Tespit Komisyonunca, yapılan işe ilişkin belgelerin incelenmesi sonucunda asgari işçilik oranının küsuratlı olarak (örneğin; %12,60 gibi) tespit edilmiş olması halinde, küsuratlar tama iblağ edilmeden veya atılmadan, tespit edildiği şekliyle uygulanacaktır.

5- İdarece akreditif bedeli ödenmiş veya malzemesi kısmen ya da tamamen verilmiş olan işlerin asgari işçilik oranları, Tebliğ eki listede belirtilen oranlardan farklı olabileceğinden, gerek bu durumlarda, gerekse yapılan işin oranının Tebliğ eki listede olmaması halinde, yapılan işin asgari işçilik oranının Asgari işçilik Tespit Komisyonunca belirlenmesini teminen meslek mensuplarınca Ünitelerimize yapılacak talepler gerekli belgeler de gönderilmek suretiyle Genel Müdürlüğümüze aktarılacaktır.

IV- İŞİN BİTİŞ TARİHİNDEN SONRA BİLDİRİLEN İŞÇİLİKLER:

16-318 Ek sayılı Genelgede de açıklandığı gibi, ihale konusu işin bitiş tarihinden sonra da Kuruma işçilik bildirilmiş ise, bu işçiliklerin, makul bir süreyi kapsıyor olması halinde, aynı işyeri dosyasından Kuruma bildirilmiş olmasında herhangi bir sakınca bulunmamaktadır. Ancak, bu işçiliklerin, meslek mensuplarınca yapılacak incelemede, Kuruma bildirilmiş olan işçiliklere dahil edilmemesi gerekmektedir. Zira, bu işçiliklerin bedeli, istihkak içersinde yer almamakta, başka bir deyişle idarece bu işçiliklerden dolayı işverene herhangi bir ödeme yapılmamaktadır. (Örneğin şantiyenin toplanması, taşınması, nakliyesi gibi işler dolayısıyla ödenen işçilikler)

V-MESLEK MENSUPLARINCA ÖZEL NİTELİKTEKİ BİNA İNŞAATI İŞYERLERİ HAKKINDA İNCELEME RAPORU DÜZENLENMESİ:

Meslek mensuplarınca, gerçek veya tüzel kişiler tarafından yapılan veya yaptırılan özel nitelikteki bina inşaatı işyerleri hakkında inceleme raporu düzenlenirken;

1) İnceleme, bina maliyetine işin asgari işçilik oranı uygulanmak suretiyle yapılacaktır.

2) Bina maliyetinin, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin (b) bendinde açıklandığı gibi, binanın ruhsatnamesinde yazılı bulunan yüzölçümü ile birim maliyet bedelinin çarpımı suretiyle hesaplanmış olması gerekmektedir. Ancak, işyeri kayıtlarının incelenmesi sonucunda bulunan maliyetin tutarı, inşaatın yüzölçümü ile birim maliyet bedelinin çarpımı suretiyle bulunan tutardan fazla ise yapılacak incelemede, fazla bulunan maliyetin dikkate alınması gerekmektedir.

Örneğin, inşaatın yüzölçümü ile birim maliyet bedeli çarpılarak bulunan maliyet 250.000.- YTL, işyeri kayıtlarından tespit edilen maliyet bedeli de 260.000.-YTL ise, incelemede, 260.000.- YTL esas alınarak işlem yapılmalıdır.

3) İnşaat ruhsatnamesinde belirtilen inşaatın sınıf veya grubundan yüksek ya da yüzölçümünden daha fazla yapıldığı tespit edilen özel bina inşaatlarında, ruhsatnamedeki sınıf, grup veya yüzölçümü değil, tespit edilen sınıf veya grup ya da yüzölçümü dikkate alınmalıdır.

4) İncelemede dikkate alınan inşaatın başlama ve bitiş tarihlerinin resmi nitelikteki belgelerle mutlaka kanıtlanması gerekmektedir. İnşaatın başladığı tarihi kanıtlayan resmi belgedeki tarihin, işyeri bildirgesindeki sigortalı çalıştırılmaya başlanılan tarihten önceki bir tarih olması halinde, resmi belgedeki tarihin tescil tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği raporda önerilmelidir.

Bu önerinin, ihale konusu işlerin tescil tarihlerinin geriye götürülmesi halinde de yapılması gerekmektedir.

İnşaatın başladığı tarihin geçerli belge ile kanıtlanamaması halinde ise, Yönetmelik gereği inşaatın başlama tarihi (506 sayılı Kanun kapsamına alınış tarihi), ruhsat tarihi olacaktır.

İnşaatın bitirildiği tarihin ise, binaya bağlanan elektrik ve su abone makbuzları ile veya diğer resmi nitelikteki belgelerle kanıtlanması gerekmektedir.

5) Yönetmeliğin 5 inci maddesinin (b) bendi ve Tebliğin 6 ncı maddesi uyarınca meslek mensuplarının inceleme raporu düzenleyebilmesi için inşaatın tümünün bitirilmiş olması gerekmektedir. Dolayısıyla yarım kalmış inşaat işyerleri ile ilgili olarak rapor düzenlenmemesi gerekmektedir.

6) Bina inşaatlarının maliyeti tespit edilirken, arsa tutarı bina maliyetine eklenmeyecektir.

7) Meslek mensuplarınca özel nitelikteki bina inşaatı işyerleri ile ilgili olarak yapılan incelemede de, ihale konusu işler dolayısıyla yapılan incelemede olduğu gibi, malzemeli işçilik ihtiva eden faturalı ödemeler, nakliye ve hafriyat ödemeleri bina maliyet tutarından; salt işçilik ihtiva eden ödemeler ile 506 sayılı Kanunun 78’inci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazancın üst sınırını aşan ücretler ise asgari işçilik oranı uygulanmak suretiyle hesaplanan tutardan düşülecektir.

8) Raporlarda, ihale konusu işlerde olduğu gibi, bina inşaatı işyerleri hakkında da, işyeri kayıtlarının incelenmesi sonucunda Kuruma bildirilmediği tespit edilen fark işçilik tutarının;

- Faaliyet süresinin son ayına maledilmek suretiyle son aya ait belgenin verilmemesinden/eksik verilmesinden dolayı Kanunun 140’ıncı maddesinin (c ) bendinin üçüncü alt bendinin son paragrafı uyarınca aylık asgari ücretin 3 katı tutarında,

- İşyeri kayıtlarına intikal ettirilmediği, başka bir anlatımla maledildiği son aya ait işyeri kayıtlarının geçersiz olduğu gerekçesiyle, Kanunun 140’ıncı maddesinin (d) bendi uyarınca aylık asgari ücretin yarısı tutarında,

İdari para cezası verilmesi gerektiği önerilmeli, ayrıca söz konusu fark işçilik tutarı üzerinden tahsil edilmesi gereken prim tutarına da yer verilmelidir.

VI- UYGULAMA KAPSAMINA GİREN İŞLER VE SÖZLEŞME İBRAZI:

Gerek 506 sayılı Kanunun değişik 130’uncu maddesi, gerekse Yönetmelik uyarınca, uygulama kapsamına, ihale konusu işler ve özel nitelikteki bina inşaatı işyerleri girdiğinden, isteyen işverenler, idareler (ihale makamları) nezdindeki teminatlarının iadesini veya yapı kullanma izin belgesi alabilmelerini teminen, gerekli olan “ilişiksizlik belgesi” ve Borcu yoktur belgesi” düzenlenmesi amacıyla işyeri kayıtlarını meslek mensuplarından (serbest muhasebeci mali müşavirler veya yeminli mali müşavirlerden) birine inceleterek bu konuda rapor düzenletebileceklerdir.

İşveren veya aracının defter ve belgelerini düzenleyen meslek mensupları, aynı işveren ve aracı için veya kendilerinin, eşinin (boşanmış dahi olsa) usul ve furuundan birinin veya üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve sıhrı hısımlarının ya da bunların yönetici oldukları ya da yönetimde görev alarak ortak oldukları işyerleri hakkında rapor düzenleyemeyeceklerdir.

Bununla birlikte, raporu düzenleyecek meslek mensubunun, işverenin veya varsa aracıların defter ve belgelerini düzenleyen kimse olmaması gerekmektedir.

Öte yandan, Yönetmeliğin 9 uncu maddesi uyarınca, raporu düzenleyen meslek mensupları ile işveren arasında yapılmış olması gereken yazılı sözleşmenin aslının veya noterden onaylı bir suretinin Kurumumuzun ilgili Ünitesine verilmesi gerekmektedir.

VII- MESLEK MENSUPLARINCA RAPOR DÜZENLENEMEYECEK İŞYERLERİ:

1- ihale konusu işlerin, hariçten sigortalı istihdam edilmeksizin, işi üstlenen kimsenin veya hariçte tescilli daimi mahiyetteki işyerlerinin sigortalıları ile yapıldığının ileri sürülmesi halinde, 506 sayılı Kanunun 83’üncü maddesi ve bu madde hükmüne istinaden Bakanlar Kurulunca çıkarılmış olan “Sigorta Primlerinin Hak Edişlerden Mahsup Edilmesi ve Ödenmesi ile Kesin Teminatların İadesi Hakkında Yönetmelik” in 6 ncı maddesinin son fıkrası uyarınca, işverene ait daimi nitelikteki işyerinin defter ve belgelerinin sigorta müfettişlerince incelenmesi gerekmektedir.

Yine, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ile Yeminli Mali Müşavirlerce İşyeri Kayıtlarının İncelenmesinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 7’nci maddesinde de, meslek mensuplarınca hariçten işçi çalıştırılmaksızın daimi nitelikteki işyerlerinin sigortalıları ile yapılan işler hakkında bu Yönetmelik hükümlerine göre rapor düzenlenemeyeceği öngörülmüştür.

Bu durumda, sözü geçen daimi nitelikteki işyerlerine ait defter ve belgelerin sadece sigorta müfettişlerince incelenmesi gerektiğinden, münhasıran tescil edilmemiş olan ihale konusu işler ile ilgili işyeri kayıtlarının meslek mensuplarınca incelenmesi mümkün bulunmamaktadır. Dolayısıyla meslek mensuplarınca bu nitelikteki işlerle ilgili inceleme raporu düzenlenmiş olsa bile bu raporlara göre işlem yapılmayacaktır.

2- İnşaat ruhsatnamesi olmayan, ruhsatnamesi olmakla birlikte imar mevzuatına göre ruhsatı hükümsüz olan veya yapıldığı sonradan anlaşılan inşaat işyerleri ile ilgili olarak Kurumumuza herhangi bir işçilik bildirimi yapılmamış ise, bu bildirimlerin işyeri kayıtlarıyla uygunluğunun tespiti de söz konusu olamayacaktır. Bu nedenle, bu tür işyerleri hakkında meslek mensuplarınca inceleme raporu düzenlenmemesi gerekmektedir.

Örneğin, yapıldığı sonradan anlaşılan ruhsatsız bir bina inşaatı dolayısıyla Kurumumuza hiç işçilik bildirilmemiş olacağından, bu durumdaki işyerleri ile ilgili olarak meslek mensuplarınca rapor düzenlenmesi mümkün değildir.

3- Piyasadan hazır halde alınıp satılan işler dolayısıyla da rapor düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.

Örneğin, yapılan ihale sonucunda ihaleyi kazanan bir üstlenici tarafından idareye karşı taahhüt edilen 100 adet buzdolabının teslimi işi, piyasadan hazır halde alınıp satılan işlerden olduğundan, Kurumda münhasıran tescili gerekmeyen bu iş dolayısıyla rapor düzenlenmeyecektir.

VIII- RAPOR DÜZENLEME SINIRI:

Meslek mensuplarından serbest muhasebeci mali müşavirler, istihkak veya maliyet bedeli 5.000.000 YTL (5 trilyon TL) ve altında olan işler ile ilgili olarak inceleme raporu düzenleyebilecekler, yeminli mali müşavirler ise, bu parasal limit üzerinde durulmaksızın inceleme raporu düzenleyebilecektir.

IX-RAPOR DÜZENLENEN İŞYERLERİNİN FAALİYET DÖNEMİ:

Sosyal Sigortalar Kurumu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ile Yeminli Mali Müşavirlerce İşyeri Kayıtlarının İncelenmesinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, 01.05.2004 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girdiğinden, bu tarihten önce biten ihale konusu işler ile özel nitelikteki bina inşaatı işyerleri hakkında meslek mensuplarınca rapor düzenlenmemesi gerekmektedir.

Buna karşılık, 01.05.2004 tarihinden sonra başlayıp biten veya bu tarihten önce başlayıp sonraki bir tarihte bitirilmiş olan işler ile ilgili olarak inceleme raporu düzenlenebilecektir.

Örneğin, 2002 yılında başlayan bir kooperatif inşaatının 2005 yılının Temmuz ayında bitirilmiş olması halinde inceleme raporu düzenlenmesi mümkün bulunmaktadır. Aynı inşaat 01.05.2004 tarihinden önce bitirilmiş ise bu defa meslek mensubunca rapor düzenlenemeyecektir.

X-“ARACI”LARA AİT İŞYERİ KAYITLARININ MESLEK MENSUPLARINCA İNCELENMESİ:

Meslek mensuplarının Kuruma bildirilmiş olan işçilik tutarının işyeri kayıtları ile uygun olup olmadığına ilişkin yapacakları incelemeler sırasında, varsa “aracı” lar tarafından bildirilen işçiliklerin de Kuruma bildirilenlerle ve verilen belgelerle uyumlu olup olmadığının tespiti ve kontrolü amacıyla “aracılar” ın defter ve belgelerini de incelemeleri gerekmektedir.

Meslek mensuplarınca yapılan inceleme sırasında, aracılara da iş yaptırıldığı tespit edildiği takdirde, bu kimseler ile işveren arasında düzenlenmesi gereken sözleşmelerin mutlaka rapora eklenmesi gerekmektedir.

XI- RAPOR DİSPOZİSYONU, RAPORLARIN ADEDİ VE SAKLANMASI:

1- Meslek mensuplarınca, raporlar ve ekleri, üçer nüsha olarak daktilo ile veya bilgisayarla düzenlenecek olup, silinti veya kazıntı yapılmayacaktır. Öte yandan, raporun bir nüshası Kuruma, bir nüshası işverene verilecek, bir nüshası da meslek mensubunca Kuruma verildiği tarihten itibaren 5 yıl süre ile saklanacaktır.

2-Rapor kapağının örneği, Yönetmeliğin 1 numaralı ekinde yayımlanmış olup, rapor bu kapakla birlikte Ünitelerimize sunulacaktır.

Raporun kapağına; Meslek mensubunca düzenlenen raporun tarihi ve sayısı, ekleri, meslek mensubu, işveren ve varsa aracı ile işyerine ilişkin bilgiler eksiksiz bir şekilde kaydedilecektir.

3- Raporun başlangıcındaki “GENEL BİLGİLER” kısmında; işveren ve işyeri ile incelenen yasal defterlerin ilgili olduğu yıllara, cinsine ve noter onayı ile diğer bilgilere yer verilecektir. Ayrıca bu bölümde, ücret ödeme bordroları, Kuruma verilen prim belgeleriyle sigortalı işe giriş bildirgeleri, muhtasar beyannameleri, ihale makamı ile işveren arasında yapılan sözleşmeler ve geçici-kesin kabul tutanakları ile son hak ediş raporlarının incelendiği de belirtilecektir.

4-Raporun “USUL İNCELEMELERİ” ile ilgili kısmında; incelenen defter ve belgelerden saptanan ücretlere, sigortalı sayılarına, bunların prim ödeme gün sayılarına, prim belgelerinin yasal süresi içinde Kuruma verilmiş olup olmadığına, işyeri kayıtlarının geçerlilik durumuna, geçerli değilse geçersizlik hallerine, Kanunun 77 inci maddesi göz önünde bulundurularak sigorta primlerinin Kuruma eksiksiz bir şekilde tahakkuk ettirilerek ödenip ödenmediğine, ödenmeyen primlerin gider olarak yazılıp yazılmadığına, ay içerisinde hak edilen veya ödenen ücret ve diğer ödemelerden sigorta primlerinin kesilip kesilmediğine ve Kuruma bildirilen sigortalı sayıları ile muhtasar beyannamelerdeki sigortalı sayılarının mutabakatına yer verilecektir.

5- Raporun “ HESAP İNCELEMELERİ” kısmında;

İş ihale konusu ise, yapılan işin niteliği, işin başlama ve bitiş tarihleri, faaliyet süresi, toplam işçi (sigortalı) ve toplam prim ödeme gün sayısı, stopaj, malzeme fiyat farkı, akreditif bedeli, KDV hariç alınan istihkak tutarı, defter ve belgelerden tespit edilen malzemeli ve salt işçilik ödemelerine ilişkin bilgilere,

Özel bina inşaatı ise, binanın toplam maliyet tutarına, bu maliyetin tespit şekline, defter ve belgelerden saptanan bina maliyetine, malzemeli ve salt işçilik ödemelerine,

506 sayılı Kanuna aykırı fiillerden ( fark işçiliğin maledildiği aya ait prim belgesi, işyeri kayıtlarının faaliyette bulunulan son ayına ait kısmının geçersiz olması gibi) dolayı uygulanması gereken idari para cezalarına,

Yer verilecektir.

Diğer taraftan, işyeri kayıtlarında başkaca geçersizlik haline rastlanıldığı takdirde, bu tür fiillere ve fiil tarihlerine de yer verilecektir.

6- Raporun “SONUÇ” kısmında; inceleme yapılan işyeri ile ilgili olarak Kurumun ilgili Sigorta/İl Müdürlüğünce “ilişiksizlik belgesi“ verilip verilemeyeceğine veya hangi koşullarda verilebileceği hususunda açıklama yapılacak, ayrıca rapor, tarih atılmak ve ekleri ile birlikte her sayfası paraflanmak suretiyle meslek mensubunca imzalanacaktır.

XII-RAPORA EKLENECEK BELGELER ve RAPORUN ÜNİTELERİMİZE GÖNDERİLMESİ:

Raporlara;

1- Rapor tarihinden önceki 3 ay içinde meslek mensubunun bağlı olduğu Meslek Odasından alınmış olan “FAALİYET BELGESİ”nin,

2- İncelemeyi yapan meslek mensubu ile işveren arasında düzenlenmiş olan “SÖZLEŞMENİN” aslı veya noterden onaylı bir örneğinin,

3- İnceleme konusu iş ile ilgili olarak düzenlenmesi gereken ve örneği Yönetmeliğin 4 ve 5 inci sayfalarında yayımlanan “HESAPLAMA CETVELİ”nin,

eklenmesi gerekmektedir.

Meslek Mensuplarınca usulüne uygun olarak düzenlenmiş olan raporlar, konuya ilişkin Yönetmeliğin ekinde yayımlanmış olan belgeler de doldurularak işyerinin işlem gördüğü Kurumumuzun ilgili Ünitesine dilekçe ekinde doğrudan verilebilecek veya posta ile gönderilebilecektir.

XIII- RAPOR ÜZERİNE ÜNİTELERİMİZCE YAPILACAK İŞLEM:

1- Meslek mensuplarınca Kurumumuz Ünitelerine verilen raporlar, konu ile ilgili yönetmelikler, tebliğler ve genelgelerimiz çerçevesinde incelenecek olup, bu inceleme sonucunda raporlarda herhangi bir eksiklik veya maddi hata tespit edildiği takdirde, eksiklik veya maddi hatanın 15 gün içinde düzeltilerek ek rapor verilmesi için ilgili meslek mensubuna durum iadeli taahhütlü bir yazı ile bildirilecektir.

Ek raporda da eksiklik veya maddi hatanın giderilmediğinin anlaşılması halinde, gerekçeleri de belirtilerek rapora göre işlem yapılamayacağı yine iadeli taahhütlü bir yazıyla ilgili meslek mensubuna ve işverene bildirilecektir.

Meslek mensubunca ek raporun verilmemesi veya eksiklik ya da maddi hatanın düzeltilmemiş olması halinde Sigorta Müfettişince işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarının tespiti amacıyla durum Sigorta Teftiş Kurulunun ilgili Grup Başkanlığına intikal ettirilerek sonucuna göre işlem yapılacaktır.

2- Meslek mensuplarınca düzenlenecek raporda gerek ihale konusu işlerin, gerekse özel nitelikli bina inşaatı işyerlerinin tescil tarihlerinin geriye götürülmesi gerektiğinin önerilmesi durumunda;

Ünitelerimizce,

-İşyerinin 506 sayılı Kanun kapsamına alınış tarihinin geriye götürülmesi, dolayısıyla işyeri bildirgesinin yasal süre içinde verilmemiş olması nedeniyle 506 sayılı Kanunun 140 ıncı maddesinin (a) fıkrasının ilgili bendine istinaden (tutulan defter türüne göre) aylık asgari ücretin 1, 2 veya 3 katı tutarında,

-Aynı Kanunun 140 ıncı maddesinin (b) fıkrası uyarınca bir aylık asgari ücret tutarında,

İdari para cezası uygulanacaktır.

3- Meslek mensuplarınca düzenlenen raporlarda, yeterli işçiliğin bildirilmemiş olması nedeniyle fark işçiliğin maledildiği ay/aylara ait prim belgesinin verilmemesi, yine tespit edilen fark işçiliğin işyeri kayıtlarında intikal ettirilmemesine bağlı kayıt geçersizliği halleri dışında, incelenen işyeri kayıtlarının Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 25, 26 ve 27 inci maddeleri uyarınca geçersiz olduğunun belirtilmiş olması halinde, bu raporlara istinaden herhangi bir işlem yapılmayarak, işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarının tespiti için sigorta müfettişi incelemesi istenecektir.

4- Diğer taraftan, meslek mensubunca düzenlenen rapora istinaden usulüne uygun düzenlenen işyeri kayıtlarından Kuruma bildirilmediği saptanan fark işçilik tutarı üzerinden hesaplanan prim ve gecikme zammının bir ay, idari para cezalarının ise onbeş gün içinde ödenmesi için Kurumca işverene tebligat yapılacaktır. İşverence borcun bu süreler içinde ödeneceğinin dilekçe ile bildirilmesi halinde, borç kesinleşeceğinden, bu takdirde zamanında ödenmemesi nedeniyle muaccel hale gelecek söz konusu borçların, Ünitelerimizce 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine istinaden takip ve tahsiline başvurulacaktır.

İşverenin ödeme yapacağını tebligatı aldıktan sonra bir ay içerisinde bildirmemesi durumunda ise bu defa yine Sigorta Müfettişi incelemesi istenecektir.

Sigorta Müfettişince incelemeye başlanmış ise, bu incelemenin sonucuna göre işlem yapılacaktır. Ancak, Ünitece konu ile ilgili olarak Sigorta Müfettişi incelemesi istenmiş olmakla birlikte, bu hususta henüz incelemeye başlanılmadan, meslek mensubunca düzenlenen rapora istinaden hesaplanan borçların ödeneceğinin işverence bildirilmesi halinde, 16-149 Ek sayılı Genelge de dikkate alınarak daha önce ilgili grup başkanlığına gönderilmiş olan denetim istemi iptal edilecek ve işverence kabul edilen borcun tahsiline başvurulacaktır.

Meslek mensubunca düzenlenen rapora göre tahakkuk ettirilen borçların tahsili veya bu borçları karşılayacak miktarda nakit, süresiz ve kesin banka teminat mektubu, Devlet tahvili, Hazine kefaletini haiz tahvil veya bonoların Kuruma verilmesi ya da bu nitelikteki teminatların alınması şartıyla borcun 6183 sayılı Kanunun 48’inci maddesine göre taksitlendirilmesi halinde, teminata bağlanmamış başkaca borç da yoksa, işverene ilişiksizlik belgesi verilecektir.

5- Gerek 506 sayılı Kanunun 130’uncu maddesinin sekizinci fıkrası, gerekse bu fıkraya istinaden çıkarılan yönetmeliğin 6’ıncı maddesi uyarınca meslek mensuplarınca rapor düzenlenmesi, sigorta müfettişince işin asgari işçilik miktarının tespiti hususunda inceleme yapılmasına engel oluşturmayacağından, yıl içinde Ünitelerimizce işleme konulan raporlardan sondajlama yoluyla seçilecek olanların bir kere de sigorta müfettişlerince incelenmesini teminen Ek-1 nolu listeye kaydedilmek ve raporların bir nüshası da eklenmek suretiyle, en geç takip eden yılın Şubat ayı sonuna kadar ilgili grup başkanlıklarına gönderilecektir.

XIV-MESLEK MENSUPLARININ SORUMLULUĞU:

506 sayılı Kanunun 4958 sayılı Kanunla değişik 130 uncu maddesinde, Kurumca belirlenen usul ve esaslara aykırı hareket ederek Kurum zararına sebebiyet verdiği anlaşılan meslek mensuplarınca düzenlenen raporların işleme alınmayacağı ve bunların daha sonra düzenleyecekleri raporların hiçbir zaman Kurumca işleme konulmayacağı, gerçeğe aykırı rapor düzenleyen meslek mensupları hakkında Kurumun genel hükümlere göre takip hakkının saklı olduğu,

Konu ile ilgili Yönetmeliğin “Sorumluluk” başlıklı 12’nci maddesinde de, meslek mensuplarının gerçeğe aykırı rapor düzenleyerek Kurum zararına sebebiyet verdikleri takdirde, oluşan Kurum zararından işveren ile birlikte ve müteselsilen sorumlu oldukları,

Hükme bağlanmıştır.

Buna göre, yapılacak incelemeler sonucunda, Kurumca belirlenen usul ve esaslara aykırı hareket ederek veya gerçeğe aykırı rapor düzenleyerek Kurum zararına sebebiyet verdiği tespit edilecek meslek mensupları hakkında genel hükümlere göre işlem yapılacaktır. Ayrıca, bu raporları düzenleyen meslek mensuplarının daha sonra düzenleyecekleri raporlar da Kurumca işleme konulmayacaktır.

Bu nedenle, söz konusu raporları düzenlediği tespit edilen meslek mensuplarının isimlerinin tüm Ünitelerimize duyurulmasını teminen durum en kısa süre içinde Genel Müdürlüğümüze bildirilecektir.

Öte yandan şirket şeklinde çalışılması halinde düzenlenecek raporlardan doğacak cezai ve mali sorumluluk raporu düzenleyen meslek mensubuna ait olacaktır.

XV- MESLEK MENSUPLARINCA DÜZENLENEN RAPORLARA İLİŞKİN İSTATİSTİKİ BİLGİLER:

Meslek mensuplarınca düzenlenen raporlara ilişkin yapılacak değerlendirmelere esas olmak üzere örneği Ek-2’de bulunan “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirlerce Düzenlenen Raporlara Ait Bilgi Formu” üçer aylık dönemler (Ocak-Şubat-Mart, Nisan-Mayıs-Haziran, Temmuz-Ağustos-Eylül ve Ekim- Kasım-Aralık) halinde ait olduğu dönemin son ayını takip eden ayın 15’ine kadar Genel Müdürlüğümüze gönderilecektir.

Bilgi edinilmesini, gereğinin buna göre yapılmasını rica ederiz.

Celal ÖZCAN Sait ERSOY

Daire Başkanı G. Genel Müdür

Kurum Başkan V.

Dağıtım:

Gereği : Bilgi:

Sigorta İl/Sigorta -Çalışma ve Sosyal Güvenlik

Müdürlüklerine Bakanlığına

-Merkez Ünitelerine

Ek:1

………………………SİGORTA/SİGORTA İL MÜDÜRLÜĞÜ

SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN …………… YILINDA İŞLEME KONULAN RAPORLARDAN SONDOJ YOLUYLA İNCLENMESİNDE YARAR GÖRÜLENLERİ GÖSTERİR TABLO
Sıra No	İşverenin Adı - Soyadı veya Ünvanı	İşyeri Sicil Numarası	İşin Niteliği İhaleli/Bina İnşaatı	İstihkak veya Maliyet Bedeli (YTL)	Kuruma Yapılan Bildirimin Yeterli Olup Olmadığı	Varsa Fark İşçilik Tutarı (YTL)
1
2
3
4