T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
Gelir Vergisi Sirküleri/50
|
Konusu |
: Gelir Vergisi
Tarifesi |
|
Tarihi |
: 17/04/2006 |
|
Sayısı |
: GVK-50/2006-7/ Gelir
Vergisi Tarifesi |
|
İlgili olduğu maddeler |
: Gelir Vergisi Kanunu
Madde 103, Geçici Madde 70 |
|
İlgili olduğu kazanç
türleri |
: Ücretler |
1.
Giriş
30/03/2006
tarihli ve 5479 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununun 103’üncü maddesinde yer
alan gelir vergisi tarifesi 01/01/2006 tarihinden geçerli olmak üzere
değiştirilmiş olup; 01/01/2006 tarihi ile bu Kanunun Resmi Gazetede
yayımlandığı tarih olan 08/04/2006 tarihleri arasında ücret ödemeleri için bu
Kanunun yayımından önceki tarifeye göre yapılmış olan ancak, yeni tarifeye göre
fazla kesildiği tespit edilen gelir vergisi tevkifat
tutarlarının ödenecek vergilerden mahsubu veya eksik kesildiği tespit edilen
vergilerin ilave olarak kesilmek suretiyle ödenmesi işlemlerinin nasıl yerine
getirileceği hususları bu sirkülerin konusunu oluşturmaktadır.
2.
Konu İle İlgili Mevzuat
08/04/2006
tarihli ve 26133 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Gelir Vergisi Kanunu,
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, Özel Tüketim Vergisi Kanunu ve
Vergi Usul Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile 193 sayılı
Gelir Vergisi Kanununun 103’üncü maddesi yeniden düzenlenmiş ve yapılan
değişiklikle gelir vergisine tabi gelirlerin;
|
7.000 YTL'ye kadar |
|
|
18.000 YTL'nin 7.000 YTL'si için 1.050
YTL, fazlası |
%
20 |
|
40.000 YTL'nin 18.000 YTL'si için
3.250 YTL, fazlası |
%
27 |
|
40.000 YTL'den fazlasının 40.000 YTL'si
için 9.190 YTL, fazlası |
%
35 |
oranında
vergilendirileceği belirtilmiştir.
Öte
yandan 5479 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 70’inci
maddede “2006 takvim yılına ilişkin olarak yapılmış ücret ödemeleri için bu
Kanunun yayımlandığı tarihe kadar yapılmış olan gelir vergisi tevkifat tutarlarının 103’üncü maddede bu Kanunla yapılan
değişiklik hükmü uyarınca hesaplanan vergiden fazla olması halinde, fark vergi
tutarı terkin edilir, tahsil edilmişse mükelleflerin sonraki dönemlerde
ödeyecekleri gelir vergisinden mahsup edilir. Eksik olması halinde ise bu fark,
vergi sorumluları tarafından bu Kanunun yayımlanmasından sonra yapılacak ilk
ücret ödemesinden kesilerek bu ödemenin ait olduğu döneme ilişkin muhtasar
beyannamenin verilme ve ödeme süresi içinde topluca (muhtasar beyanname verme
yükümlülüğü olmayanlar hariç) verilecek ayrı bir beyanname ile beyan edilir ve
ödenir. Bu beyanname için ayrıca damga vergisi hesaplanmaz. Anılan sürede
düzeltilen söz konusu fark için gecikme faizi ve vergi cezası aranmaz; eksik
tahakkuk etmiş olan verginin bu süre içinde tamamlanmaması halinde bu
tarihte vergi ziyaı doğmuş olur. Bu hükmün
uygulamasına ilişkin usûl ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir."
hükmüne yer verilmiştir.
3.
Yapılmış Olan Gelir Vergisi Tevkifat Tutarının Yeni
Hükme Göre Hesaplanan Vergiden Fazla Olması Hali
3.1.
2006 Yılında Üç Aylık (Ocak, Şubat, Mart) ya da Aylık
(Mart) Muhtasar Beyannameyi Henüz Vermemiş Olan Mükellefler
Bu
durumda olup da muhtasar beyannamesini henüz vermemiş olan mükellefler, yeni
tarifeye göre 1/1/2006 tarihinden itibaren kendi hesapları üzerinde gerekli
düzeltmeyi yaparak beyanname ekinde toplam çalışan bazındaki tevkifat ve fazla yapılan tevkifat
tutarları ile aradaki farkı gösteren bir listeyi ekleyecek ve sadece ödenmiş
vergileri, beyannamenin Tablo-1 “Matrah ve Vergi Bildirimi” bölümünün “Mahsup
Edilen Vergiler” kısmının (20) no’lu satırının (
K.V.K 8/4 Mad. Uyarınca G.V.K. 94/6-a’ya Göre Hesaplanacak Gelir Vergisine Mahsup Edilecek Tevkifat Tutarları) altındaki boşlukta “G.V.K. Geçici 70’inci
maddesine göre yapılan mahsuplar” ifadesi ile göstererek mahsup etmek
suretiyle beyannameleri düzeltilmiş tutarlara göre vereceklerdir. Fazla yapılan
tevkifat tutarlarının ödenmemiş olması halinde ise
mahsup söz konusu olmayacak; muhtasar beyanname ekinde verilecek olan, her bir
aya ilişkin toplam çalışan bazında yapılan tevkifat
ile fazla yapılan tevkifat tutarı ve aradaki farkı
gösteren listeye dayanılarak vergi dairelerince ilgili dönem tahakkuklarında
gerekli düzeltme yapılacaktır.
3.2.
2006 Yılında Üç Aylık (Ocak, Şubat, Mart) ya da Aylık
(Mart) Muhtasar Beyannameyi Vermiş Ancak Tahakkuk Eden Vergiyi Henüz Ödememiş
Olan Mükellefler
Muhtasar
beyannamesini vermiş ancak tahakkuk eden vergiyi henüz ödememiş olan
mükellefler tarafından beyanname verme süresinin (20 Nisan 2006) sonuna kadar
düzeltme beyannamesi verilmesi halinde; bu beyannameye Ocak, Şubat ve Mart 2006
aylarına ilişkin beyannamelerdeki tutarları, üç aylık beyanlarda ise bu dönemde
yapılan üç aylık tevkifat tutarlarını ayrıntılı
gösteren bir liste eklenecek ve “3.1. bölümü”nde açıklandığı şekilde
işlem yapılacaktır. 2006 yılının ilk üç aylık dönemine ilişkin muhtasar
beyanname ile ilgili olarak verilen düzeltme beyannamesi ve ekinde yer alacak
olan her bir aya ilişkin toplam çalışan bazında yapılan tevkifat
ile fazla yapılan tevkifat tutarı ve aradaki farkı
gösteren liste üzerine daha önce verilen beyannameye göre tahakkuk ettirilen
vergi tutarları ise vergi dairesince terkin edilecektir.
3.3.
2006 Yılında Üç Aylık (Ocak, Şubat, Mart) ya da Aylık
(Mart) Muhtasar Beyannameyi Vermiş ve Tahakkuk Eden Vergiyi Ödemiş Olan
Mükellefler
Bu
durumda, fazladan ödenmiş olan vergi tutarları, mükelleflerin sonraki
dönemlerde ödeyecekleri gelir vergisinden mahsup edilecektir.
İlgili
döneme ilişkin verilecek muhtasar beyannamelerde, çalışanlara ait ücret
matrahları beyan edilerek bunlara ilişkin yeni tarife üzerinden hesaplanan
vergilerin tahakkuk ettirilmesi sağlanacaktır. Fazla hesaplanması nedeniyle
mahsup edilecek tutar, muhtasar beyannamenin Tablo-1 “Matrah ve Vergi
Bildirimi” bölümünün “Mahsup Edilen Vergiler” kısmının (20) no’lu
satırının ( K.V.K 8/4 Mad. Uyarınca G.V.K. 94/6-a’ya Göre Hesaplanacak Gelir Vergisine Mahsup Edilecek Tevkifat Tutarları) altındaki boşlukta “G.V.K. Geçici 70’inci
maddesine göre yapılan mahsuplar” ifadesi ile gösterilecektir.
Her
bir aya ilişkin toplam çalışan bazında yapılan tevkifat
ile fazla yapılan tevkifat tutarı ve aradaki farkı
gösteren bir liste muhtasar beyanname ekinde verilecektir.
3.4.
Beyannamelerini Elektronik Ortamda Verecek Mükelleflerin Yapacakları İşlemler
Beyannamelerini
elektronik ortamda veren mükellefler fazla ödedikleri tutarları e-beyannamede
bu işleme münhasır olmak üzere açılmış bulunan “Mahsup Edilen Vergiler”
kısmının “G.V.K. Geçici 70. maddeye göre yapılan mahsuplar” satırında
göstereceklerdir.
Ayrıca,
her bir aya ilişkin toplam çalışan bazında yapılan tevkifat
ile fazla yapılan tevkifat tutarı ve aradaki farkı
gösteren bir liste elektronik ortamda muhtasar beyanname ekinde verilecektir.
Örnek
1: Ortalama 4.000 YTL ücretle 12 işçi çalıştıran (A) Ltd.Şti’nin aylar itibariyle 08/04/2006 tarihinden önce ve
sonra geçerli olan tarifeler üzerinden yaptığı tevkifat
tutarları aşağıdaki gibidir:
|
|
|
|
(YTL) |
|
|
Ocak |
Şubat |
Mart |
|
Değişiklik öncesi hükme
göre kesilen gelir vergisi |
7.200 |
8.040 |
9.600 |
|
Yeni hükme göre
hesaplanan gelir vergisi |
7.200 |
7.800 |
9.600 |
|
FARK |
0 |
240 |
0 |
(A)
Ltd.Şti. Şubat ayına ilişkin olarak ücretlilerden
fazladan tevkif edip vergi dairesince tahsil edilen 240 YTL’yi
Nisan ayında verilecek muhtasar beyannamede, Mart ayına ilişkin olarak
ücretlilerden tevkif ettiği 9.600 YTL ödenecek vergiden mahsup edecek,
(=9.600-240) 9.360 YTL’yi vergi dairesine
ödeyecektir. Dolayısıyla Mart ayında ücretlilerden yapılacak tevkifat tutarı toplam 9.360 YTL olacaktır.
4.
Yapılmış Olan Gelir Vergisi Tevkifat Tutarının Yeni
Hükme Göre Hesaplanan Vergiden Az Olması Hali
Bu
durumda oluşan fark tutarlar, vergi sorumluları tarafından bu Kanunun
yayımlanmasından sonra yapılacak ilk ücret ödemesinden kesilerek bu ödemenin
ait olduğu döneme ilişkin muhtasar beyannamenin verilme ve ödeme süresi içinde
topluca (muhtasar beyanname verme yükümlülüğü olmayanlar hariç) verilecek ayrı
bir muhtasar beyanname ile beyan edilecek ve ödenecektir. Söz konusu beyanname
elektronik ortamda da verilebilecektir.
Bu
düzeltme beyannamelerinde de mevcut muhtasar beyanname kullanılacak ve söz
konusu beyanname için ayrıca damga vergisi hesaplanmayacaktır. Süresinde
düzeltilen söz konusu fark için gecikme faizi ve vergi cezası aranmayıp, eksik
tahakkuk etmiş olan verginin bu süre içinde tamamlanmaması halinde ise bu
tarihte vergi ziyaı doğmuş olacaktır.
Örnek
2: Bir önceki örnekte yer alan şirketin, 2005 yılı için geçerli olan
tarifeyi %9,8’lik yeniden değerleme oranında artırdığı varsayımıyla, 12 İşçi
için aylar itibariyle 08/04/2006 tarihinden önce ve sonra geçerli olan
tarifeler üzerinden yaptığı tevkifat tutarları
aşağıdaki gibidir:
|
|
|
|
(YTL) |
|
|
Ocak |
Şubat |
Mart |
|
Yeni hükme göre
hesaplanan gelir vergisi |
7.200 |
7.800,00 |
9.600 |
|
Değişiklik öncesi hükme
göre kesilen gelir vergisi |
7.200 |
7.650,48 |
9.600 |
|
FARK |
0 |
149,52 |
0 |
Vergi
sorumlusu, çalışanlarına Nisan ayında yapacağı ödemelerden, daha önce eksik
kesilmiş olan 149,52 YTL vergi kesintisini ilave olarak kesmek suretiyle, bu
tutarı ayrı bir muhtasar beyanname ile Mayıs ayının yirminci günü akşamına
kadar bağlı olduğu vergi dairesine beyan ederek süresinde ödeyecektir.
Bu
farkın birden fazla ayda oluşması halinde de, her bir ay için ayrı ayrı muhtasar beyanname verilmeyecek, tek bir beyanname ile
kesilen vergiler beyan edilerek ödenecektir.
5.
Emeklilik, İşten Ayrılma, İşyerinin Kapanması, Ölüm vb. Durumlarda Fazla
Kesilen Vergi Tutarlarının İadesi
Bu
durumda olan mükelleflere ilişkin işlemler vergi dairelerince yerine getirilecektir.
Söz konusu mükellefler, işverenden alacakları ve kendilerinden yapılan tevkifat tutarlarını ayrıntılı gösteren bir yazı ile en son
çalıştıkları işverenin muhtasar beyanname yönünden bağlı olduğu vergi dairesine
başvuracak olup, gerekli düzeltme işlemleri ilgili vergi dairesince yerine
getirilecektir.
Duyurulur.
Osman ARIOĞLU
Gelir İdaresi Başkanı