Maliye
Bakanlığından:
Özel İletişim
Vergisi Genel Tebliği
Seri No: 1
(18
Kasım 2005 tarih ve 25997
sayılı Resmi Gazete'de yayınlanmıştır.)
6802 sayılı Gider Vergileri
Kanununun 39’uncu maddesi ile bazı haberleşme hizmetleri özel iletişim
vergisinin kapsamına alınmıştır. Verginin mükellefi, 406 sayılı Kanun uyarınca
Telekomünikasyon Kurumuyla görev ve imtiyaz sözleşmesi imzalamak veya bu
kurumdan ruhsat veya genel izin almak suretiyle telekomünikasyon alt yapısı
kurup işleten veya telekomünikasyon hizmeti sunan işletmecilerdir. Verginin
matrahı katma değer vergisi matrahını teşkil eden unsurlardan oluşmaktadır.
Öte yandan, sözü edilen 39’uncu
maddenin 5’inci fıkrasında, maddede hüküm bulunmayan hallerde 3065 sayılı Katma
Değer Vergisi Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Bu hüküm çerçevesinde, özel
iletişim vergisinde indirim, istisna ve iade uygulamasına ilişkin olarak
aşağıdaki açıklamaların yapılmasına gerek duyulmuştur.
1. İndirim
Özel iletişim vergisi
mükelleflerinin bu vergiye tabi hizmetleri dolayısıyla yüklendikleri özel
iletişim vergisi, bu vergiye ait beyannamede indirim konusu yapılabilecektir.
İndirim hakkı aşağıdaki şekilde kullanılacaktır.
1.1. Özel iletişim vergisine tabi
işlemlerde doğrudan kullanılan hizmetlere ait özel iletişim vergisi indirim
konusu yapılabilecektir.
Örnek:
(A) işletmecisi Telekomünikasyon
Kurumundan genel izin almak suretiyle internet hizmeti sunmaktadır. (A), bu
hizmeti aynı Kurumla imtiyaz sözleşmesi imzalamak suretiyle telekomünikasyon
alt yapısı kurup işleten (B) firmasından hat kiralamak suretiyle yürütmektedir.
(A)’nın internet hizmeti ve (B)’nin
hat kiralama hizmeti özel iletişim vergisine tabidir. (A), hat kiralama hizmeti
ile ilgili faturada gösterilen özel iletişim vergisini bu vergiye ait
beyannamede indirim konusu yapabilecektir.
Öte yandan (A), adına kayıtlı
sabit ve mobil telefonları ile ilgili haberleşme hizmetlerini de doğrudan özel
iletişim vergisi mükelleflerinden almakta ve firma adına düzenlenen faturalarda
özel iletişim vergisi ayrıca gösterilmektedir. Ancak, bu haberleşme hizmeti,
internet hizmetinin meydana getirilmesi ile doğrudan ilgili olmadığından
telefon kullanımı nedeniyle düzenlenen faturalarda gösterilen özel iletişim
vergisi indirim konusu yapılamayacaktır.
1.2. Özel iletişim vergisinin indirim konusu
yapılabilmesi için hizmetin doğrudan özel iletişim vergisi mükelleflerinden
satın alınması, hizmet faturasında özel iletişim vergisinin ayrıca
gösterilmesi, faturanın işletme adına düzenlenmesi ve takvim yılı aşılmamak
şartıyla kanuni defterlere kaydedilmesi gerekmektedir. Özel iletişim vergisi
mükelleflerinden satın alınmayan hizmetlerin bünyesine önceki aşamalarda giren
vergi tutarlarının indirim konusu yapılması mümkün değildir.
1.3. Özel iletişim vergisi, sadece
bu vergiye ait beyannamede indirim konusu yapılabilecektir. Bu verginin, katma
değer vergisi veya başka bir vergiye ait beyannameye indirim olarak ithal
edilmesi mümkün değildir.
1.4. İlgili dönemde indirim ve
iade yoluyla telafi edilemeyen özel iletişim vergisi tutarları özel iletişim
vergisi beyannamesinin "Sonraki Döneme Devreden ÖİV" satırına (26.
satır) yazılacaktır.
1.5. Defter kayıtlarında, indirim
hakkı tanınan özel iletişim vergisi tutarlarını gösteren hesapların
kullanılması, bu hesapların, ilgili dönemde indirim yoluyla telafi edilemeyip
sonraki dönemlere devreden vergi tutarlarının izlenmesine de imkan
verecek şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.
2. İstisna Uygulaması
Katma Değer Vergisi Kanununda yer
alan istisnalar, prensip olarak, özel iletişim vergisi bakımından da
geçerlidir. Ancak, katma değer vergisinin çok safhalı, özel iletişim vergisinin
tek safhalı olması, özel iletişim vergisinin teslim işlemlerinde uygulanmaması
ve iki vergi arasındaki mahiyet ve yapı farklılıkları Katma Değer Vergisi
Kanunundaki bazı istisnaların özel iletişim vergisinde uygulanmasına imkan vermemektedir. Bu nedenle, istisna kapsamında işlem
yapmak isteyen özel iletişim vergisi mükelleflerinin Sirküler veya Genel
Tebliğlerde istisna kapsamına girdiği açıkça belirtilmeyen işlemler hakkında
Gelir İdaresi Başkanlığından görüş almaları gerekmektedir.
İstisna kapsamına giren işlemler
dolayısıyla düzenlenen faturalarda özel iletişim vergisi hesaplanmayacaktır. Bu
faturada ayrıca, "6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 39 ve 3065 sayılı
Katma Değer Vergisi Kanununun …. nci
maddesi hükmü gereğince özel iletişim vergisi hesaplanmamıştır." açıklamasına yer verilecektir. Üç nokta ile
gösterilen boşluğa istisnanın düzenlendiği Katma Değer Vergisi Kanunundaki
madde numarası (varsa fıkra ve bent de belirtilerek) yazılacaktır.
İstisna uygulamasında 3065 sayılı
Katma Değer Vergisi Kanununun 30/a ve 32’nci maddelerinde yer alan hükümlerin
göz önünde tutulması gerekmektedir. 3065 sayılı Kanunun 32’nci maddesinde
sayılmayan istisnalar "kısmi istisna" mahiyetindedir. Bu işlemlerin
bünyesine giren özel iletişim vergisi tutarları indirim konusu
yapılamayacaktır. 32’nci maddede sayılan ve "tam istisna" kapsamına
giren işlemler ile ilgili olarak yüklenilen özel iletişim vergisi tutarları ise
indirim konusu yapılabilecek, indirim yoluyla telafi edilemeyen kısım nakden
veya mahsuben iade edilebilecektir.
Özel iletişim vergisi
mükelleflerinin defter kayıtlarını, tam ve kısmi istisna kapsamındaki
işlemlerin izlenmesine imkan verecek şekilde
düzenlemeleri gerekmektedir.
3. İade Uygulaması
Katma Değer Vergisi Kanununun 32’nci
maddesinde sayılan işlemlerin meydana gelmesi ile doğrudan ilgili hizmetler
dolayısıyla yüklenilen ve bu Tebliğin (1.) bölümündeki açıklamalar çerçevesinde
indirim konusu yapılan özel iletişim vergisinin indirim yoluyla telafi
edilemeyen kısmı, aşağıdaki açıklamalar çerçevesinde mükellefin talebi üzerine
nakden veya kendi vergi borçlarına mahsuben iade edilebilecektir.
3.1. İade tutarının
belirlenmesinde aşağıdaki hususlar göz önünde tutulacaktır.
-İade tutarı öncelikle, istisna
kapsamına giren işlemin meydana gelmesi ile doğrudan ilgili hizmet alışları
üzerinden hesaplanan özel iletişim vergisi ile sınırlıdır. İndirim hakkı
tanınsa dahi, istisna kapsamındaki işlemle doğrudan ilgili olmayan özel iletişim
vergisi tutarları iade hesabına dahil edilmeyecek,
indirim hesaplarında muhafaza edilecektir.
- İade tutarı, istisna kapsamındaki
işlem bedeli üzerinden, işlemin tabi olduğu özel iletişim vergisi oranına göre
hesaplanan tutardan fazla olamayacaktır.
- Bu şekilde hesaplanan tutar,
ilgili dönem beyannamesinin (23-20) satırları farkıyla
karşılaştırılacak ve küçük olan rakam "İade Edilecek ÖİV" satırına
(24. satır) dahil edilecektir.
-Hesaplanan iade tutarı, iadenin talep
edildiği dönem beyannamesinin 26. satırındaki parantez içi açıklamaya uygun
olarak indirim hesaplarından çıkarılacaktır.
3.2. İade talebi bir dilekçe ile
yapılacak, dilekçeye aşağıdaki belgeler eklenecektir:
-İstisna kapsamındaki işlemle ilgili satış
faturalarının dökümünü gösteren liste.
-İstisna kapsamındaki işlemin meydana
gelmesi ile doğrudan ilgili özel iletişim vergisine tabi hizmet alışlarına ait
faturaların dökümünü gösteren liste.
-İade tutarının hesabını gösteren
tablo.
-İstisna kapsamındaki işlemle ilgili katma değer vergisi iadesi
için ibrazı istenen
diğer belgeler.
3.3. Mükelleflerin kendi vergi
borçları için yapacakları mahsup taleplerinin 1.000 YTL’yi
aşmayan kısmı, yukarıdaki belgelerin tamamlanması halinde teminat ve inceleme
raporu aranılmaksızın yerine getirilecektir. Kendi vergi borçlarına mahsup
taleplerinin 1.000 YTL’yi aşması halinde, aşan kısım
kadar banka teminat mektubu karşılığında ve yukarıdaki belgelerin tamamlandığı
tarih itibariyle mahsup talebi yerine getirilecek, teminat yeminli mali müşavir
tasdik raporu veya vergi inceleme raporu sonucuna göre çözülecektir.
Mükelleflerin nakden iade
talepleri, yukarıdaki belgelerin tamamlanmış olması şartıyla, talep tutarı
kadar banka teminat mektubu karşılığında yerine getirilecek, teminat yeminli
mali müşavir tasdik raporu veya vergi inceleme raporu sonucuna göre
çözülecektir.
Özel iletişim vergisi iadeleri
için ibraz edilecek yeminli mali müşavir tasdik raporlarında, katma değer
vergisi ihracat istisnasından doğan iade taleplerindeki limitler geçerli
olacaktır.
3.4. Bu Tebliğin yayımından önceki
dönemlere ait nakden veya kendi vergi borcuna mahsup talepleri münhasıran
yeminli mali müşavir tasdik raporu veya vergi inceleme raporu ile yerine
getirilecektir.
İade, en erken 2005/Kasım, en geç
2006/Şubat dönemine ait özel iletişim vergisi beyannamesi ile talep
edilecektir. İade için düzenlenecek raporlarda aşağıdaki hususlar yer
alacaktır:
- Raporlar, istisna kapsamına giren ilk
işlemin yapıldığı dönem ile 2005/Ekim dönemi (bu dönem dahil) arasındaki
dönemlere ilişkin toplam iade tutarı için düzenlenecektir. 2005/Kasım ve
izleyen dönemlere ait iade talepleri yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde yerine
getirilecek, geçmiş dönemlere ait iade hesabına dahil
edilmeyecektir.
- Bu Tebliğin yayımından önceki
dönemlere ait iade tutarlarının belirlenmesi ile ilgili raporlar düzenlenirken,
her bir döneme ait özel iletişim vergisi beyannameleri, bu Tebliğin (3.1)
bölümündeki açıklamalara göre iade tutarını gösterecek şekilde yeniden tanzim
edilecektir. Bu düzenleme sırasında iade olarak hesaplanan tutarların indirim
satırlarından düşüleceği tabiidir.
- Yeniden düzenlenen beyannamelerde yer
alan "İade Edilecek ÖİV", "Ödenmesi Gereken ÖİV" ve
"Sonraki Döneme Devreden ÖİV" satırları dönemler halinde bir tabloda
gösterilecek ve toplam iade tutarı belirlenecektir.
Yeniden düzenlenen beyannamelerin
vergi dairesine düzeltme beyannamesi olarak verilmesine gerek yoktur.
Beyannamelerin yeniden tanzim edilmesinin amacı raporlarda yer alacak iade
hesabına ilişkin tablonun oluşturulmasıdır.
- Bu şekilde hesaplanacak iade
tutarının (2005/Kasım-2006/Şubat) arasındaki herhangi
bir döneme ilişkin beyanname ile beyan edilmesi gerekmektedir. Beyan yapılırken
bu iade tutarı, varsa o döneme ilişkin iade tutarı ile toplanacak, bu toplam (23-20) satırları farkı ile karşılaştırılacak, küçük olan o
dönemdeki "İade Edilecek ÖİV" satırına yazılacaktır.
3.5. iade taleplerinin yerine
getirilmesinde 84 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin (II. Özel
Esaslar) başlıklı bölümünde yer alan düzenlemeler göz önünde bulundurulacaktır.
4. Yeni Özel İletişim Vergisi Beyannameleri
Özel iletişim vergisi beyannamesi
iade işlemine imkan verecek şekilde yeniden
düzenlenmiştir. Bu beyannamenin örneği (www.gelirler.gov.tr) internet adresinde
yer almaktadır. Yeni özel iletişim vergisi beyannamesi 2005/Kasım döneminden
itibaren kullanılmaya başlanacaktır. Beyannamenin doldurulmasıyla ilgili
aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir.
4.1. Yeni özel iletişim vergisi
beyannamesinin ilk 20 satırı önceki beyannamede olduğu gibi düzenlenecektir.
4.2. Beyannamenin 21. satırına bir
önceki dönem beyannamesinin 26. satırındaki tutar yazılacaktır. Ancak, yeni
özel iletişim vergisi beyannamesinin kullanılmaya başlanacağı 2005/Kasım
döneminde beyannamenin 21. satırına 2005/Ekim döneminde varsa indirilecek ÖİV
satırındaki tutarın bu dönem itibariyle indirim yoluyla telafi edilemeyen kısmı
yazılacaktır.
4.3.
Beyannamenin 22. satırına o dönemdeki hizmet alışlarına ait ve bu Tebliğin "1. İndirim"
bölümündeki açıklamalara göre belirlenecek "İndirilecek ÖİV" tutarı
yazılacaktır.
4.4. Beyannamenin 24. satırına
Tebliğin (3.1.) bölümündeki açıklamalara uygun olarak
belirlenecek iade tutarı yazılacaktır.
Tebliğ olunur.