Maliye
Bakanlığından:
Katma Değer Vergisi
Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici
Cihazları
Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanunla
İlgili Genel Tebliğ
Seri No: 67
(4 Şubat 2006 tarih ve 26070 sayılı
Resmi Gazete'de yayınlanmıştır.)
A- Elektronik Kayıt Ünitesi Kullanımına İlişkin Esaslar
213 sayılı Vergi Usul Kanununun (1)
Mükerrer 242’nci maddesinin 2 numaralı fıkrası ile Maliye Bakanlığı;
elektronik defter, kayıt ve belgelerin oluşturulması, kaydedilmesi, iletilmesi,
muhafazası ve ibrazına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili
kılınmıştır.
Yukarıda belirtilen hükmün
Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak, dileyen mükelleflerin, 3100 sayılı
Kanunda (2) belirtilen ödeme
kaydedici cihazlara ait satış fişlerinin işletmede kalan nüshaları (kayıt ruloları)
ile raporların (X, Z ve Mali Hafıza) ikinci nüshalarını aşağıdaki açıklamalar
çerçevesinde elektronik kayıt ortamında saklamaları uygun görülmüştür.
1- Elektronik Kayıt Ünitesi İhtiva Eden Ödeme
Kaydedici Cihazların Kullanılması
Bu Tebliğin yayımından itibaren
mükellefler, raporlar (X, Z ve Mali Hafıza) ve müşteriye verilen satış
fişlerinin ilk nüshasını kağıt şeride basan, ikinci nüshalarını ise (kağıt
rulolar yerine) bünyelerindeki elektronik kayıt ünitesine kaydeden ödeme
kaydedici cihazları da kullanabileceklerdir. Şu kadar ki gerek mevcut gerekse
de yeni üretilecek veya piyasaya sürülecek olan ödeme kaydedici cihazların, bu
Tebliğde yer alan açıklamalar doğrultusunda kullanılmaya başlanmasından önce,
ilgili üretici veya ithalatçı kuruluşlar tarafından Bakanlığımıza
onaylattırılmış olmaları şarttır. Ödeme kaydedici cihaz üretici veya
ithalatçısı firmalar elektronik kayıt ünitelerinin temini konusunda her türlü
önlemi almak zorundadırlar.
Elektronik kayıt yapabilme
özelliğine sahip ödeme kaydedici cihazları kullanan mükellefler, bu Tebliğde
sözü edilen elektronik kayıt ünitelerini (üzerinde, kullanıldığı ödeme kaydedici cihazın sicil
numarası ile elektronik kayıt ünitesinin sıra numarasının yazılı olduğu etiket yapıştırmak
suretiyle) sıra dahilinde ve uygun ortamlarda Vergi Usul Kanununun defter ve
belgelerin muhafaza ve ibrazı mecburiyetine ilişkin hükümleri gereği
saklayacaklar ve gerektiğinde ibraz edeceklerdir.
Mükelleflerin, kullanmakta
oldukları elektronik kayıt ünitesine sahip ödeme kaydedici cihazlarını bir
başka mükellefe satmaları halinde, kullandıkları dönemlere ait elektronik kayıt
üniteleri kendilerinde kalacak ve yukarıda belirtildiği şekilde saklanacaktır.
2- Elektronik Kayıt Ünitelerinin Özellikleri
Elektronik kayıt üniteleri
aşağıdaki özellikleri taşıyacaktır.
a) Ödeme kaydedici cihazların
mevcut hafıza tertibatları (günlük ve mali hafıza) dışında ayrı bir birim
olacak ve mükellefler tarafından gün içerisinde cihaz kullanılmak suretiyle
yapılan satışlar ile gerçekleştirilen işlemler bu üniteye otomatik olarak ve
aynen kaydedilecektir.
b) Ödeme kaydedici cihazın içinde
olacak ve cihaz mührü sökülmeksizin dışarıdan takılıp çıkarılabilecektir.
c) Üniteye yalnızca ait olduğu
ödeme kaydedici cihaz ile kayıt yapılabilecek, bu kayıt bilgileri ödeme
kaydedici cihaz tarafından denetlenebilecek ve her hangi bir değişiklik olduğu
takdirde kolaylıkla anlaşılabilir yapıda olacaktır.
d) Üzerine kaydedilmiş bilgiler,
harici bir enerjiye ihtiyaç duymaksızın en az 10 yıl süreyle silinemeyecektir.
e) Bir adedi en az 150.000
satırlık işlemi kaydetme kapasitesine sahip olacaktır.
f) Kapasitesinin sonlarına doğru
son 1000 satırlık boşluk kaldığında, takılı olduğu ödeme kaydedici cihaz,
ünitenin dolmakta olduğuna dair uyarı sinyali verecektir. Ünite tamamen dolduğunda,
ödeme kaydedici cihaz hiçbir işlem kabul etmeyecektir.
g) Elektronik kayıt ünitelerine
satış fişleri ve raporların ikinci nüshaları kaydedilirken ad, unvan, vergi
dairesi gibi mükellef bilgileri her "Z" raporundan sonraki ilk fişte
baş tarafa bir kez (istenirse her fişin başına ayrı ayrı
da olabilir) yazılacak; tarih, fiş no, saat, mal cinsleri, toplam gibi diğer
bilgiler ise müşteriye verilen birinci nüshadakiyle aynı olacak şekilde kayıt
altına alacaktır.
3- Elektronik Kayıt Ünitesi İhtiva Eden Ödeme Kaydedici Cihazların
Özellikleri
Elektronik kayıt ünitesine sahip
ödeme kaydedici cihazlar, yukarıdakilere ilaveten aşağıdaki fonksiyonları da
yerine getirecektir.
- Elektronik kayıt yapabilme
özelliğine sahip ödeme kaydedici cihazlar, "elektronik kayıt ünitesi"
takılı olmaksızın çalışmayacaktır.
- Elektronik kayıt üniteleri,
ödeme kaydedici cihazlara takıldığı anda, cihaza ait firma kodu ve cihaz sicil
numarası ile birlikte en az dört hanelik bir sıra numarası elektronik kayıt
ünitesine otomatik olarak kayıt edilecektir. Hangi ünitenin hangi sicil
numaralı ödeme kaydedici cihaz ile çalışmış olduğunun anlaşılmasını sağlayacak
şekilde söz konusu numaralar, her takılan elektronik kayıt ünitesinde sıralı
artış gösterecektir.
- Her bir elektronik kayıt
ünitesine ait sıra numarası, ödeme kaydedici cihazlardan alınması zorunlu olan
"Z" raporu üzerine otomatik olarak basılacak ve mali hafızaya kayıt
edilecektir.
- Ödeme kaydedici cihaz ile
birlikte çalışan aynı elektronik kayıt ünitesi çıkarılıp tekrar yerine
takıldığında ödeme kaydedici cihazın çalışmasında bir sorun olmayacak ve kayıt
işlemleri kaldığı yerden devam edecektir. Ancak, elektronik kayıt üniteleri bir
yenisiyle değiştirilmeden önce, "Z" raporu alınması zorunludur.
- Elektronik kayıt ünitesi, ödeme
kaydedici cihazdan çıkarılıp yeni bir kayıt ünitesi takıldığında, ödeme
kaydedici cihaz ile yeni kayıt ünitesi arasındaki karşılıklı tanıtım işlemleri
otomatik olarak yapılacağından, bir önceki elektronik kayıt ünitesi ödeme
kaydedici cihaza tekrar takıldığında sadece bilgi okuma işlemine izin verecek
ve hiçbir şekilde yeni kayıt kabul etmeyecektir.
- Elektronik kayıt ünitesi,
bilgisayar veya özel bir cihaz yardımıyla okunabilir yapıda olacaktır.
4- Elektronik Kayıt Ünitesi Detay Raporu
Elektronik kayıt ünitesine sahip
ödeme kaydedici cihazlar, "Elektronik Kayıt Ünitesi Detay Raporu"
basma özelliğine sahip olacaktır. Söz konusu raporda her bir elektronik kayıt
ünitesi için ayrı ayrı olmak üzere;
a) Ünitede kayıtlı "Z"
raporu aralığı (ilk ve son Z raporunun tarihleri ve numaraları),
b) Elektronik kayıt ünitesinin
sıra numarası,
c) Ünitede kayıtlı ilk ve son
satış fişlerinin tarih, numara ve saatleri ile ait oldukları "Z"
raporu numaraları,
d) Ünite kapasitesinin kullanılan
ve kullanılmayan satırlarına ilişkin bilgiler,
belirtilecektir.
Satış fişleri veya raporlar ödeme
kaydedici cihaz yazıcısından tek tek veya dönemsel
olarak basılabilecektir. Bu şekilde basılan satış fişleri ve raporlar,
elektronik kayıt ünitesine tekrar kaydedilmeyecek ve söz konusu fiş ve
raporların üstünde ve altında büyük harflerle (kalın yazılımlı) veya değişik
renklerde "MALİ İŞLEM DIŞI" ve ayrıca "SATIŞ FİŞİ KOPYASI"
veya "RAPOR KOPYASI" ibaresi yazacak, üzerlerine mali sembol basılmayacaktır.
Satış fişi ve rapor kopyalarına yeni tarih, saat ve fiş numarası
verilmeyecektir.
B- Akaryakıt Pompalarının Ödeme Kaydedici
Cihazlara Bağlanması Mecburiyeti
Katma Değer Vergisi
Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında
3100 sayılı Kanun uygulaması ile ilgili olarak akaryakıt pompalarının ödeme
kaydedici cihazlara bağlanması mecburiyeti hakkında aşağıdaki açıklamaların
yapılmasına gerek görülmüştür.
Anılan Kanunla ilgili 59 (3) ve 66 (4) Seri No.lu Ödeme Kaydedici Cihaz
Genel Tebliğlerinde, akaryakıt istasyonu işletmecilerinden (LPG dahil), 2004
yılı akaryakıt satışları toplamı 1 Milyon YTL’nın (1
Trilyon TL) altında kalanlar ile 2005 yılında işe başlayanların akaryakıt
pompalarını ödeme kaydedici cihazlara bağlatma mecburiyetlerinin 1/1/2006
tarihinde başlayacağı, bahsi geçen mükelleflerin bu tarihe kadar
Bakanlığımızdan onay alan ödeme kaydedici cihaz firmalarına müracaat ederek
pompalarına bağlanacak cihazların alımına ilişkin siparişi belgelendiren ve
montaj tarihini ihtiva eden yazılarını alacakları açıklanmıştı.
Mecburiyetleri daha önce başlamış
olan mükelleflerin kurulum işlemlerinin halen devam etmesi ve montajı gerçekleştiren pompa yetkili servis
elemanlarının sayı olarak kısıtlı olması nedeniyle akaryakıt pompalarını ödeme
kaydedici cihazlara bağlatma mecburiyetleri 1/1/2006 tarihinde başlayan
mükelleflere ilişkin bahse konu tarih 1/7/2006 olarak yeniden belirlenmiştir.
2005 yılı da dahil olmak üzere,
1/5/2006 tarihine kadar işe başlayan mükelleflerin akaryakıt pompalarını ödeme
kaydedici cihazlara bağlatma mecburiyetleri 1/7/2006 tarihinde başlayacaktır.
1/5/2006 tarihinden sonra işe
başlayan mükellefler ise işe başlama tarihinden itibaren 60 gün içerisinde
akaryakıt pompalarını ödeme kaydedici cihazlara bağlatmış olacaklardır.
C- Ceza
Yukarıda belirlenip açıklanan usul
ve esaslara uymadıkları tespit edilenler adına, işledikleri fiile göre 213
Sayılı Vergi Usul Kanunu ile 3100 Sayılı Kanunda yazılı cezalar kesilecektir.
Tebliğ olunur.
————————
(1) 10 Ocak 1961 tarih ve 10703 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
(2) 15 Aralık 1984 tarih ve 18606
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
(3) 20 Nisan 2004 tarih ve 25439
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
(4) 13 Ekim 2005 tarih ve 25965 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.