BAĞ-KUR

GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Sigortalılar Daire Başkanlığı

Sayı :B.13.1.BKG.0.10.00.05/SİG.4.26

Konu:5458 sayılı Kanun’un yeniden yapılandırma ve diğer hükümleri

GENELGE

2006/3

Bilindiği üzere; Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında 5458 sayılı Kanun 04/03/2006 tarih, 26098 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/04/2006 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.

Söz konusu Kanunun süresinde ödenmeyen prim borçlarının yeniden yapılandırılmasına ilişkin maddelerinin getirmiş olduğu hak ve yükümlülükler ile buna göre yapılacak işlemler aşağıda izah edilmiştir.

A) YENİDEN YAPILANDIRMANIN KAPSAMI:

Kanunun 2’nci maddesi: “ 2/9/1971 tarihli ve 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa göre, 31/3/2005 tarihine kadar tahakkuk ettiği halde bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar ödenmemiş olan prim ve sosyal güvenlik destek primi borçları; bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içerisinde Kuruma yazılı olarak başvurmak şartıyla, prim asıllarına ödeme süresinin bitiminden itibaren 31/12/1998 tarihine kadar uygulanan oranlara göre gecikme zammı hesaplanmak; 1/1/1999 tarihinden 31/12/2004 tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan toptan eşya fiyat endeksi (TEFE) aylık değişim oranı; 1/1/2005 tarihinden yeniden yapılandırma başvurusunun yapıldığı tarihten önceki ayın sonuna kadar ise Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan üretici fiyat endeksi (ÜFE) aylık değişim oranı uygulanmak suretiyle, bu madde ve 3'üncü madde hükümlerine göre yeniden yapılandırılır. Ancak, bu suretle hesaplanan borç yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre hesaplanan borç tutarından fazla olamaz.

Birinci fıkra kapsamı dışında kalan ve 1/4/2005 tarihinden bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki ayın sonuna kadar geçen dönemde tahakkuk ettiği halde ödenmeyen prim, sosyal güvenlik destek primi ve gecikme zammı borçları, yeniden yapılandırılan borca eklenerek 3’üncü maddede belirtilen esaslara göre taksitlendirilir.

1479 ve 2926 sayılı Kanunlar kapsamında bulunan ve borçları bu Kanuna göre yeniden yapılandırılan sigortalılar veya bunların hak sahipleri; toplam borçlarının %25’ini peşin veya dört taksitini cari ay primleri ile birlikte ödemeleri durumunda sağlık sigortasından yararlandırılırlar.” hükmünü amir bulunmaktadır.

Buna göre, bu Kanun hükümlerinden yararlanmak isteyen sigortalıların, haksahiplerinin veya kanuni vekillerinin (Kanuni vekillerin kimler olduğu 27/06/2002 tarih ve 78369 sayılı talimatta belirtilmiştir.) 01/04/2006-31/05/2006 tarihleri arasında şahsen il müdürlüklerine talepte bulunmaları gerekmektedir. (Ek-1)

B) YENİDEN YAPILANDIRMA UYGULAMASININ USUL VE ESASLARI:

Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle yeniden yapılandırılacak borçların taksitlendirme süresine esas olan yöntemi tespit etmeye, yapılandırılan borçların peşin veya altmış aya kadar eşit taksitler halinde ödenmesine, ilk taksit ödeme süresini belirlemeye, başvuru süresini bir aya kadar uzatmaya ve diğer usul ve esasları belirlemeye Yönetim Kurulu yetkili kılınmıştır.

1) Yeniden yapılandırılacak borçların taksitle ödenmek istenilmesi halinde taksitlendirilen toplam borca; on iki aylık sürede ödenirse yıllık %4, on iki ayı aşan, yirmi dört ayı aşmayan sürede ödenirse yıllık %5, yirmi dört ayı aşan sürede ödenirse yıllık % 6 oranında taksitlendirme farkı hesaplanarak ilave edilecektir. Yeniden yapılandırılarak hesaplanan borçların taksitlendirme süreleri aşağıdaki şekilde yapılacaktır.

a) Yeniden yapılandırma başvuru süresi içerisinde talepte bulunanlardan sadece gecikme zammı borcu bulunanlar ile 500 YTL ve daha az borcu olan sigortalıların talepleri alınacak ancak, taksitlendirme yapılmayarak defaten ödemeleri sağlanacaktır.

b) 501-3.000 YTL’ye kadar borçlu olan sigortalılar için en fazla 12 ay,

c) 3.001-6.000 YTL’ye kadar borçlu olan sigortalılar için en fazla 24 ay,

d) 6.001-10.000 YTL’ye kadar borçlu olan sigortalılar için en fazla 36 ay,

e) 10.001- YTL’den daha fazla borcu olan sigortalılar en fazla 60 aya kadar

taksitlendirme talebinde bulunabileceklerdir.

Sigortalılar borçlarının miktarına göre yukarıda belirtilen azami taksitlendirme süresinden daha az süre ile taksitlendirme talebinde bulunabileceklerdir.

2) Başvuru süresi içerisinde talepte bulunarak taksitlendirilen borcun tamamının başvuru süresinin sona erdiği tarihi takip eden ayın sonuna kadar peşin ödenmesi halinde, taksitlendirme farkı uygulanmayarak borç peşin ödenmiş sayılacaktır.

Yine, başlangıçta taksitle ödeme yolunu seçip daha sonra taksitlendirilen borcun kalan kısmının peşin ödenmek istenilmesi halinde uygulanan taksitlendirme farkının kalan aylara isabet eden kısmı indirilerek bakiye borç miktarı tahsil edilecektir.

3) Borçları yeniden yapılandırılanlar, borç taksit tutarlarını ve cari ay primlerini, bir takvim yılında 3 defadan fazla ödememeleri veya eksik ödemeleri halinde yeniden yapılandırma haklarını kaybedecekler ve ödedikleri tutarlar, 5458 sayılı Kanunun 10’uncu maddesi ile değiştirilen 53'üncü maddenin ikinci fıkrasına göre mahsup edilecektir.

4) Bir takvim yılında üç ay veya daha az sürelerle ödenmeyen veya eksik ödenen taksitlendirme tutarlarının taksitlendirme süresi aşılmamak kaydıyla en geç izleyen takvim yılı sonuna kadar, ödenmeyen veya eksik ödenen tutarın son takside ait olması halinde ise son taksidi izleyen ayın sonuna kadar ödenmeyen kısmı ile birlikte, gecikilen her ay için Hazine Müsteşarlığınca açıklanacak bir önceki aya ait YTL cinsinden iskontolu ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faiz oranına 1 puan eklenmek suretiyle bulunacak faiz oranının bileşik bazda uygulanması sonucunda hesaplanacak tutarın ödenmesi halinde yeniden yapılandırma hükümlerinden yararlandırılacaklardır.

5) Taksitlendirme süresi içinde ödenmeyen veya eksik ödenen aynı mahiyetteki cari ay prim ve gecikme zammı borçları ise, Kurum mevzuatına göre gecikme faizi hesaplanarak tahsil edilecektir.

6) 1479 sayılı Kanunun 4956 sayılı Kanunla değişik Geçici 19'uncu maddesine göre 30/06/2003 tarihi itibariyle tahakkuk eden prim ve gecikme zammı borçlarını taksitle ödemek için yeniden yapılandırma talebinde bulunanlar ile tabii afet nedeniyle afet erteleme talebi olanların başvuru süresi içerisinde yeniden yapılandırma talebinde bulunmaları halinde, daha önce yapılmış olan yeniden yapılandırma ve afet erteleme taleplerinden feragat ettiklerine dair talep alındıktan sonra yeniden yapılandırma talepleri İl müdürlüklerince, afet erteleme talepleri ise Sigortalılar Dairesi Başkanlığınca iptal edildikten sonra uygulamaya ilişkin yeniden yapılandırma talepleri işleme alınacaktır. (Ek:2)

7) Yeniden yapılandırma borçlarının ilk taksit ödemeleri, talep tarihini takip eden ay sonuna kadar yapılabilecektir.

8) Kanunun yürürlük tarihi ile talep tarihi arasındaki aylara ait tahakkuk ettiği halde ödenmeyen primler ile sosyal güvenlik destek primi ve gecikme zammı borçları ilk taksit tutarına ilave edilerek tahsil edilecektir.

1/4/2005 – 31/3/2006 tarihleri arasında tahakkuk ettiği halde ödenmeyen borçlar 1479 sayılı Kanunun 53’üncü madde hükümlerine göre hesaplanacak ve 31/3/2005 tarihi itibariyle hesaplanacak borca eklenerek bulunan toplam tutar taksit sayısına bölünmek suretiyle, ödenmesi gereken taksit tutarı belirlenecektir

9) Yapılandırma talebinde bulunan sigortalıların daha önce prim borçları ile ilgili olarak Kurumumuz aleyhine açmış oldukları davalardan vazgeçmiş olmaları ve taksitlendirme süresince bu konu ile ilgili ihtilaf yaratmamaları gerekmektedir.

10) Yeniden yapılandırma ile birlikte sağlık hizmetlerinden de yararlanma talebinde bulunanlardan öncelikle “Sigortalılık Tespit Belgesi” nin ilgili kuruluşlardan tanzim ve tasdik ettirilmesi sağlanarak talep tarihinde aktif sigortalı olup olmadıkları tespit edilecektir.

11) Aktif sigortalılığı devam edenler yapılandırdıkları borçlarının %25’ini peşin veya 4 taksidini ödemeleri ve ayrıca cari ay primlerini de eksiksiz ödemeleri halinde sigortalı ve hak sahipleri sağlık sigortası yardımlarından yararlandırılacaklardır.

ÖRNEK: Sigortalımız, 31/3/2006 tarihine kadar olan borcunu 10.000 YTL olarak yapılandırmıştır. Bu borcunun % 25’lik kısmı olan 2.500 YTL tutarındaki kısmını 20/04/2006 tarihinde ödemiştir. Yapılandırılmış tutar 31/3/2006 tarihine kadar olan kısmı kapsadığından ayrıca cari ay Nisan 2006 borcunu da ödemesi halinde her iki borcun da ödendiği tarihten itibaren sağlık sigortası yardımlarından yararlandırılacaktır.

12) Yapılandırdıkları borçlarını taksitlendirmeleri ve tespit edilen taksit tutarını en az 4 ay süreyle cari ay primi ile birlikte ödemeleri halinde sigortalı ve hak sahipleri Kurumumuz sağlık sigortası yardımlarından yararlandırılacaktır.

ÖRNEK: Sigortalımız, 31/3/2006 tarihine kadar olan borcunu yapılandırmış olup, aylık ödemesi gereken taksit tutarı 150 YTL olarak tespit edilmiştir. İlk taksit ödemesi Mayıs 2006 ayı olarak belirlenmiştir. Bu sigortalımızın 4'üncü ay taksidini ödeme süresi de Ağustos 2006 olacaktır. Ağustos 2006 taksidi dahil, ödeme süresi içerisinde yatırdığı yapılandırma taksitleri ile birlikte Nisan/Mayıs/Haziran/Temmuz ve Ağustos 2006 aylarına ait cari ay primlerini de ait olduğu ay içerisinde ödemesi gerekir. Bu durumda, Ağustos/2006 ayın ait yapılandırma taksidini ve cari ay primini yatırdıktan sonra sağlık sigortası yardımlarından yararlandırılacaktır.

13) Borçlarını yapılandırarak sağlık sigortası yardımlarından yararlanmaya başlayan sigortalılarımız, bir önceki ay sonu itibariyle ödenmemiş taksit ve cari ay prim borcunun bulunmaması halinde sağlık sigortası yardımlarından yararlanmaya devam edeceklerdir.

14) Borçlarını yeniden yapılandırmak suretiyle Kurumumuzdan sağlık yardımı almaya başlayan sigortalılarımızın yapılandırmalarının herhangi bir nedenle iptal edilmesi durumunda Kurumumuzca karşılanan tedavi giderleri yersiz sağlık gideri olarak değerlendirilecek olup sağlık karnesi düzenlenmesi sırasında bu konuyla ilgili olarak Ek-3 deki taahhütnamenin sigortalımızdan alınması gerekmektedir.

15) Ek:6’da yapılandırılmış borç tutarı 1.000 YTL’den 3.000 YTL’ye kadar olan sigortalılar için hesaplanan taksitlendirme farkı toplam borç ve taksit tutarlarını gösterir tablo yer almaktadır. Bu tablo, afişlerle birlikte mümkün olduğu kadar merkezi ve sigortalıların yoğ